فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٧ - بررسى تطبيقى انديشهها

مسأله مشروعيت سياسى، مقوله‌اى جدا از حاكميت و تبيين آن است.

٥. انديشه سياسى بايد جايگاه دولت را در جامعه مدنى مشخص نمايد و رابطه نظام سياسى را با نظامهاى ديگر اجتماعى تبيين كند.

٦. حداقل يك نظام سياسى به طور عينى به عنوان نماينده انديشه سياسى قابل مطالعه و بررسى مى‌باشد.

پرواضح است كه نحوه ديد يك انديشه سياسى در مورد هر كدام از اين شاخصها مربوط به خود انديشه سياسى است و نمى‌توان نظريه‌اى را نفياً و اثباتاً بر آن تحميل نمود. بنابراين انديشه‌هاى سياسى عرفانى كه يكى از شاخصها را نفى مى‌كند خود نوعى انديشه است.

بررسى تطبيقى انديشه‌ها [١]

قدما براى آنكه استقلال و تمايز نسبى رشته‌هاى گوناگون معرفت را نشان دهند مشخصات هريك از آنها را در هفت يا نه زمينه نشان مى‌دادند و آنها را مبادى هفت‌گانه يا نه‌گانه مى‌ناميدند. از جمله آن مبادى علاوه بر موضوع، زمينه‌هاى ديگرى مانند غايت، مسائل، فوايد و مقدمات تصورى و تصديقى بود. در ميان اين مميزات چندگانه به

[١] . اين بحث تقرير و تحرير جناب آقاى مهدى مجاهدى است كه در جلسات درس دوره دكترى مؤلف به سال ١٣٧٧ حضور يافته و قسمتى از آن را در اين نوشتار تقرير و تحشيه نموده است.

نامبرده در تهيه اين متن بجز محتواى درسى از منابع زير استفاده نموده است:

- دوره آشنايى با علوم اسلامى، استاد شهيد آيت الله مطهرى (ره).

- نظريه‌هاى مربوط به علوم انسانى، ژولين فروند، ترجمه على‌محمد كاردان.

- مبانى انديشه سياسى اسلام، از همين قلم.

- تاريخ فلسفه غرب، كاپلتون.

- فلسفه سياسى چيست‌؟، لئو اشتروس، ترجمه فرهنگ رجايى.

- فلسفه سياسى، ويراسته آنتونى كوئينتن، ترجمه مرتضى اسعدى.

- علم و دين، ايان باربور.

- فلسفه علوم اجتماعى، آلن راين، ترجمه عبدالكريم سروش.

- تفكر و سياست، بيژن عبدالكريمى.

- تفكر سياسى، گلن تيندر.

- تاريخ معرفت‌شناسى، ديويد. و. هاملين، ترجمه شاپور اعتماد.