گروه دوم: انديشه‌هاى سياسى جزءنگر كه تنها به مسائل خاصى كه نظريه پرداز آن را با اهميت تلقى مى‌كند و نقش محورى بر آن قائل است مى‌پردازد مانند نظريه سياسى سيد جمال كه براى مسأله وحدت اسلامى نقش محورى قائل بوده است.

با توجه به تقسيم‌بنديهاى مختلفى كه ارائه گرديد مى‌توان انواع انديشه‌هاى سياسى را تحت عناوين زير جمع‌بندى نمود:

الف - انديشه‌هاى سياسى بنيادى و فراتر از زمان و شرايط جامعه.

ب - انديشه‌هاى سياسى جامعه‌گرا براى دستيابى به راه‌حل بحران زمان.

ج - انديشه‌هاى سياسى سنتى و برخاسته از تجربيات تاريخى.

د - انديشه‌هاى سياسى برخاسته از منطق فلسفى.

ه‌ - انديشه‌هاى سياسى برخاسته از منطق كلامى.

و - انديشه سياسى برگرفته از كتاب و سنت با منطق فقه.

ز - انديشه سياسى متكى به منطق و ديدگاه عرفان.

ح - انديشه سياسى برآمده از التقاط.

ط - انديشه سياسى براساس منطق رفاه و اقتصاد مطلوب.

ى - انديشه سياسى متكى بر ايدئولوژى.

ك - انديشه سياسى متمركز و فراگير در قالب قطبيت در جامعه مدنى.

ل - انديشه سياسى مبتنى بر تفكر ناسيوناليسم.

در ميان معيارها و ملاكهاى مختلف در تقسيم‌بندى انديشه‌هاى سياسى منطقى‌ترين گروهبندى و طبقه‌بندى، رعايت منطق حاكم بر انديشه و روش‌شناسى و بعد معرفت شناسى انديشه سياسى است كه بر ديگر ابعاد و زاويه‌هاى نگرش در انديشه سياسى اولويت و تأثير بنيادى دارد و تفاوتهاى ماهوى انديشه‌هاى سياسى را شفافتر و نمايانتر نشان مى‌دهد.

بر اين اساس انديشه‌هاى سياسى را مى‌توان به لحاظ منطق حاكم بر آنها در گروههاى متمايز فلسفى، كلامى، فقاهتى، عرفانى، تجربى سنتى [١] و التقاطى [٢] مورد مطالعه قرار

[١] . منظور از منطق تجربى سنتى آن است كه گاه منطق حاكم، كتاب و سنت نيست ولى تجربه تاريخى وسنت عملى صحابه پس از رحلت پيامبر (ص) از نظر اهل سنت حجت و ملاك عمل در برداشت نوعى انديشه سياسى مبتنى بر خلافت مى‌گردد كه مشروعيت آن صرفاً به خاطر اجماع صحابه بوده است.

[٢] . از انديشه سياسى التقاطى به عنوان برداشت التقاط گونه از فلسفه سياسى امامت، مى‌توان از انديشه سياسى تعميم امامت نام برد كه در آينده مورد بحث قرار خواهد گرفت.