با توجه به اين نكته كه عدم علاقه غرب به خشونت، نتيجه تجربه تاريخى اين بزرگ سياستمداران است كه نتايج حاصل از صلح بجاى جنگ را بيشتر و سهلتر و بى‌دردسرتر طالبند، مى‌توان گفت كه غرب بارها اين حقيقت را به اثبات رسانده كه هرگاه نتايج مطلوب خود را از مسالمت و صلح به دست نياورده، از سهمگين‌ترين وجه خشونت نيز استفاده كرده است.

صلح‌گرايى به عنوان يك وسيله سهل و بى‌دردسر مطلوب مى‌باشد نه به عنوان يك اصل حاكم و لذا در اعمال خشونت براى رسيدن به هدف از هيچ چيز فروگذار نيستند.

مانند: رفتار دولت آمريكا با سياهان و برخورد غرب با مسأله نسل‌كشى در بوسنى و انگلستان با ايرلنديها و اسپانيا با مخالفان.

خشونت يا «غلظه» كه در چند مورد در قرآن [١] بر آن تأكيد شده اختصاص به دشمنان بى‌رحمى دارد كه جز نيستى اسلام و نابودى مسلمانان را نمى‌خواهند و چنين دستورى شامل حال مخالفانى كه قصد خصومت ورزى و توطئه بر عليه اسلام و مسلمانان را ندارند نمى‌گردد. [٢]

[٤] . بنيادگرايى يا عدم سازش با دشمن:

مداهنه به معنى برخورد دوگانه با دشمن و سازش با آن بدان جهت در نصوص اسلامى منع گرديده

«ولعمرى ما علىّ من قتال من خالف الحق... من ادهان»

٣ كه در نهايت معنى آن چيزى جز پذيرش آسيب رسانى دشمن به اسلام و عافيت انديشى مسلمانان مداهن نيست. قرآن مداهنه با دشمن را سياستى بى‌نتيجه و عملى به دور از عقل مى‌شمارد. زيرا مداهنه با دشمن راه را براى عمل متقابل دشمن باز مى‌كند و سازش همواره عملى به نفع دشمن محسوب مى‌گردد.٤

٥. بنيادگرايى در مقابل تكثرگرايى:

احترام به آراء مخالف (صرفنظر از حق و باطل بودن آنها) كه بر تقليد و تعصب و زور متكى نباشد خود از اصول اسلامى است و اين نوع

[١] . مانند: (وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً‌) سوره توبه، آيه ١٢٣ و (يٰا أَيُّهَا اَلنَّبِيُّ جٰاهِدِ اَلْكُفّٰارَ وَ اَلْمُنٰافِقِينَ وَ اُغْلُظْ عَلَيْهِمْ‌) سوره توبه، آيه ٧٣.

[٢] . (لاٰ يَنْهٰاكُمُ اَللّٰهُ عَنِ اَلَّذِينَ‌...) سوره ممتحنه، آيه ٨.

[٣] . نهج البلاغه، خ ٢٤.

[٤] . (وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ‌) سوره قلم، آيه ٩.