فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٣٣ - مبحث دوم نگاهى به علل و عوامل خارجى مسأله

مقاتلون» [١] .

مفهوم سخن مقداد اين بود كه اگر دشمن در كار ساماندهى ضربه زدن به قدرت، شوكت و عظمت اسلام و مسلمانان است، چرا امت محمد (ص) پيش‌دستى نكند و عليرغم عدم موازنه قدرت در بدر به پيروزى نرسند.

از جمله نكاتى كه قرآن در زمينه ضرورت شناخت دشمن گوشزد مى‌كند نارضايتى و بيم دشمن از بهره‌جويى درست و مصلحت آميز از دين است. هرنوع برداشت و بهره‌ورى از مفاهيم و نصوص دين كه به نفع اسلام و مسلمانان باشد دشمن را بيمناك مى‌سازد و در نتيجه آنان همواره سعى دارند از هر نوع سودمندىِ دين، راههاى بهره‌ورى از دين را به روى مسلمانان ببندند. [٢]

مبحث سوم: مبانى نظرى انديشه غرب ستيزى

انديشه سياسى غرب ستيزى صرفنظر از تاريخ پيدايش آن كه به اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم بازمى‌گردد و به موازات نخستين علايم بيدارى جهان اسلام در برابر تهاجم يغماگرانه غرب آغاز گرديد، اصولاً ريشه در انديشه سياسى قرآن و سيره سياسى پيامبر (ص) دارد.

قبل از هر نوع توضيح در زمينه ريشه‌هاى نظرى انديشه غرب ستيزى بايد اين نكته را يادآور شويم كه منظور از غرب ستيزى كه ريشه در قرآن دارد دشمن ستيزى است و ستيز با غرب مخاصمه‌گر، استيلاجو و كينه‌توز موضوع بحث ما در اين مقال مى‌باشد.

[١] . رك: شيخ طوسى، پيشين و رشيد رضا، پيشين و الدر المنثور، ج ٣، ص ١٦٤ و طبرى، ج ٩، ص ١٢٣ و الميزان، ج ٩، ص ١٩.

[٢] . (مٰا يَوَدُّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ اَلْكِتٰابِ وَ لاَ اَلْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ‌) سوره بقره، آيه ١٠٥ و رك: تفسير ابن كثير، ج ١، ص ١٤٩ و تفسير الميزان، ج ١، ص ٢٤٨ و ترجمه الميزان، ج ١، ص ٣٣٩ و تفسير قرطبى، ج ٢، ص ٦١ و تفسير طبرى، ج ١، ص ٣٣٧.