فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٣٢ - مبحث دوم نگاهى به علل و عوامل خارجى مسأله
و از تمايلات سازشكارانه شما، راهى براى نفوذ پيدا كنند و گام نخستين اين شكست در برابر دشمن در كمين نشسته، روى خوش نشان دادن و اطاعت كوركورانه از آنان است.) [١] (قدرتمندى و عظمت و شكوهمندى شما براى دشمن آزار دهنده است و هيچ گاه دشمن چنين حالتى را براى شما نمىپسندد، او مىخواهد همواره شما ضعيف و فاقد شكوه و عظمت باشيد و ثروت با ذلت را به سرفرازى با نياز مادى ترجيح دهيد و در برخورد با مسائل همواره به اهداف مادى كوتاه مدت بيانديشيد و از فارغ شدن از آخرين مقاومت دشمن) [٢] (بيم به دل راه دهيد.) [٣]
قسمتى از آيات سوره انفال كه در رابطه با غزوه بدر آمده به خوبى راههاى مقابله با دشمن را بررسى مىكند و صريحاً خطمشى نهايى امت را در اين مقابله روشن مىسازد.
هدف مسلمانان بايد متوجه مركز قدرت و شكوهمندى دشمن باشد و از ضعف خود در برابر حجم سهمگين قدرت دشمن، بيمى به دل راه ندهند.
هنگامى كه بين ياران پيامبر (ص) در مقابله با دشمن در بدر اختلاف رخ داد و گروهى از آنان به بهانه اينكه كاروان تجارتى دشمن از راه ديگر، جان سالم به سوى مكه برده و هدف از خروج از مدينه، تعرض به كاروان تجارى بوده و نه جنگ با نيروهاى رزمى دشمن كه اينك به حمايت از كاروان تجارى خود به سوى آنان آمده از پيكار با دشمن سرباز زدند و پيامبر (ص) براى جلب نظر و حمايت انصار مسأله درگيرى با دشمن را به مشاوره نهاد، مقداد از جاى برخواست و خطاب به پيامبر (ص) چنين اظهار نمود: تو در راهى كه مأموريت يافتهاى پيش برو، سوگند به خدا اگر به ما فرمان حركت به دورترين نقاط را بدهى از تو فرمانبردارى مىكنيم ما چون بنى اسرائيل نيستيم كه به موسى گفتند:
(فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقٰاتِلاٰ إِنّٰا هٰاهُنٰا قٰاعِدُونَ)٤ ما مىگوييم:
«اذهب انت و ربك فقاتلا انا معكما
[١] . (فَلاٰ تُطِعِ اَلْمُكَذِّبِينَ ^ وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ) سوره قلم، آيه ٨-٩.
[٢] . (وَ يَقْطَعَ دٰابِرَ اَلْكٰافِرِينَ) سوره انفال، آيه ٧.
[٣] . (وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذٰاتِ اَلشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ) سوره انفال، آيه ٧، اين آيه در مورد جريان بدر و مقابله با كاروان تجارى دشمن (عير) و يا نيروهاى رزمى دشمن (نفير) نازل شده رك: رشيد رضا، تفسير المنار، ج ٢٩، ص ٥٦٦-٦٠٠ و شيخ طوسى، تفسير البيان، ج ٥، ص ٨٠.
[٤] . سوره مائده، آيه ٢٤.