فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٤ - تعريف واژههاى سياسى

ج - انديشه‌هاى سياسى با گرايشهاى جامعه‌شناسانه.

٩. از آنجا كه انديشه‌هاى سياسى مجرد از ايدئولوژى يك پديده جديد در تحول نظريات سياسى محسوب مى‌شود و اكثر انديشه‌هاى سياسى گذشته متأثر از ايدئولوژيهاى سياسى مى‌باشند. به همين لحاظ مى‌توان انديشه‌هاى سياسى را به لحاظ وابستگى آنها به اين ايدئولوژيها به چند طبقه تقسيم نمود.

الف - انديشه‌هاى سياسى، مبتنى بر ايدئولوژى مذهبى.

ب - انديشه‌هاى سياسى، مبتنى بر ايدئولوژى فرهنگى.

ج - انديشه‌هاى سياسى، مبتنى بر ايدئولوژى ناسيوناليستى.

د - انديشه‌هاى سياسى، مبتنى بر ايدئولوژى اقتصادى.

١٠. بررسى انديشه‌هاى سياسى به لحاظ تفكيك عناصر اصلى و واقعى از عناصر مصلحتى و ارزشى. در اين نگاه انديشه سياسى ابن خلدون كه متكى بر عصبيت يعنى يك واقعيت اجتناب‌ناپذير است با انديشه سياسى ابن تيميه كه متكى بر قاعده ارزشى دفع افسد به فاسد مى‌باشد در دو طبقه قرار مى‌گيرند.

چنانكه نظريه ولايت فقيه در انديشه امام راحل (قده) كه متكى بر امر واقعى نصب مى‌باشد با انديشه سياسى علامه نائينى كه بر دفع افسد به فاسد تأكيد دارد و امرى مصلحتى و ارزشى مى‌باشد در دو دسته متمايز قرار مى‌گيرند.

١١. بنابر تعريف انديشه سياسى به سامان اهداف حكومت مى‌توان طبقه‌بندى انديشه‌هاى سياسى را به همين لحاظ به صورتهاى زير ترسيم نمود:

الف - انديشه‌هاى سياسى مبتنى بر تكامل انسان.

ب - انديشه‌هاى سياسى متكى به رفاه.

ج - انديشه‌هاى سياسى سامان‌يافته براساس عدالت و آزادى انسان.

١٢. انديشه‌هاى سياسى به مفهوم عام گاه همه شاخصها و شرايط كلى و لازم براى شكل‌گيرى يك انديشه سياسى را دارا هستند و گاه فاقد بايستگيهاى لازم به ويژه ديدگاه منسجم و سامان‌يافته مى‌باشند و به همين لحاظ مى‌توان انديشه‌هاى سياسى را به دو گروه متمايز تقسيم‌بندى نمود:

گروه اول: انديشه‌هاى سياسى انسجام يافته و سامان گرفته است.