منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٤٩ - توضيح تفسير مفردات دعا

و نعم ما قيل:

سؤال: چون تواند بود كه روز محشر، مردم در مقام احتجاج شوند و از براى است خلاص خود از عذاب الهى مجادله نمايند و از زلّات خود جواب گويند، و حال آنكه در قرآن مجيد وارد است كه در آن روز مهر خموشى بر دهانهاى بندگان گذاشته خواهد شد و اعضا و جوارح ايشان بجاى زبان مأمور به تكلّم خواهند بود تا از فعلى كه آنها را به آن واداشته‌اند خبر دهند و ايشان را گنجايش انكار آن نماند. قال اللَّه تعالى: الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى‌ أَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ‌[١]. يعنى «روز قيامت روزى است كه مهر منع خواهيم گذاشت بر دهانهاى ايشان كه به زبان تكلّم نتوانند نمود، و به تكلّم خواهد آمد با ما دستهاى ايشان و پاهاى ايشان تا گواهى دهند از آنچه از ايشان در دنيا بعمل آمده است».

جواب: بسا باشد كه آن حكم مخصوص به كفّار باشد چنانچه بعض مفسّرين تصريح به آن كرده‌اند، يا آنكه بگوئيم: مهر كردن دهانها كه آيت، اشعار به آن دارد بعد از احتجاج و مجادله مذكور خواهد بود چنانچه بعض روايات نيز در آن وارد است، يا گوئيم اين نيز روايت شده است كه: بعض اعضا از جانب ايشان در مقام احتجاج و مجادله خواهند شد، چنانچه در بعض اخبار به اين عبارت وارد است كه:

تشهد اعضاؤه عليه بالزّلّة فتطاير شعرة من جفن عينيه فتستأذن في الشّهادة، فيقول الحقّ تكلّمى يا شعرة عينيه و احتجّى لعبدي، فتشهد له بالبكاء من خوفه فيغفر له، و ينادى مناد: هذا عتيق اللَّه بشعرة.

يعنى «گواهى دهند در آن روز جميع اعضاى او بر تقصير و معصيتى‌

[١] سوره يس: ٣٦- آيه ٦٥.