منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٢٩ - در آداب ساختن وضوى كامل و طهارت ظاهر

مترجم گويد: «ببايد دانست كه مراد از افضل واجبين اكثر واجب است، چه واجب، اكثر و اقلّ مى‌باشد، و اكثر واجب عبارت از واجبى است كه متضمّن مستحبّات باشد، و اقلّ واجب آنست كه شامل مستحبّات نباشد. و اكثر واجب نسبت به اقلّ واجب افضل باشد. پس هر گاه كه در وضو نيّت افضل واجبين بعمل آيد افعال سنّتيها در ضمن همان نيّت مندرج شود و احتياج به نيّت عليحده به جهت هر فعلى از افعال سنّتى آن نباشد، نهايتش اگر نيّت عليحده به واسطه هر فعلى از افعال سنّتى بعمل آورده شود بهتر باشد چنانچه مصنّف- طاب ثراه- اشاره به آن كرده است. و بعضى گفته‌اند كه به واسطه سنّتهاى پيش از وضو مثل شستن سر دستها نيّت عليحده بعمل بايد آورد و به واسطه سنّتيهاى داخل وضو مثل امرار يد[١] و بعضى دعاها نيّت عليحده در كار نيست و همان نيّت وضو كافيست- و اللَّه أعلم».

و مقارن دار آخر جزء نيّت را به ابتداى شستن اعلاى وجه يعنى از جانب بالاى رو كه عبارت از رستنگاه موى پيش سر است به نوعى كه آخر جزء نيّت و اوّل جزء شستن روى به هم مقارن باشند، و بايد كه تا فارغ شدن از افعال وضو در حكم نيّت باشى، به اين معنى كه نيّت امرى كه منافى وضو باشد مثل ترك وضو يا احداث حدثى يا امرى كه منافى قربت باشد مثل قصد ريا يا قصد تنظيف يا تبريد[٢] و آنچه مثل آن باشد در اثناى وضو بعمل نياورى. و در حالت شستن روى نيز بسم اللَّه بگوى چنانچه روايت كرده است آن را ثقة الاسلام در كتاب «كافى» بسند حسن از امام الباطن و الظّاهر امام محمّد باقر ٧، و ظاهر آنست كه مستغنى نتوان شد به تسميه اولى از اين تسميه، چه اين تسميه به واسطه شروع در افعال واجب است، و تسميه اولى به واسطه شروع در افعال سنّتى. و بدان كه تجويز كرده‌اند بعضى از علماى ما- قدّس اللَّه أرواحهم- مقارن داشتن نيّت را به شستن سر دستها گاهى كه شرايط آن‌

[١] دست كشيدن.

[٢] خنك شدن.