منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٢٥٨ - توضيح تفسير مفردات دعاهاى مذكور

چه مى‌گوئى در نماز ميّت كه فرض است و در آن يك بار هم خوانده نمى‌شود، پس كلّيّة صادق نباشد. جواب گوئيم كه: نماز جنازه در نزد ما نمازى است مجازى، و مراد به نماز ميّت دعاى بر ميّت است زيرا كه نماز آنست كه مشتمل بر طهارت و فاتحة الكتاب باشد، چنانچه حضرت رسالت ٦ فرموده‌اند كه:

لا صلاة الّا بطهور، و لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب.

يعنى «نيست نمازى صحيح و مقبول مگر آنكه بجا آرنده آن به طهارت باشد، و نيست نمازى صحيح و مقبول مگر آنكه در آن فاتحة الكتاب خوانده شود».

مترجم گويد: «مصنّف- طاب ثراه- در حاشيه گفته است كه: امّا آنچه شيخ طبرسى- نوّر اللَّه مرقده- در «مجمع البيان» ذكر نموده است از وجه تسميه سوره مذكوره به سبع المثانى به آنكه در هر نماز واجبى و سنّتى دو بار خوانده مى‌شود، و بر او اعتراض كرده‌اند كه در نماز وتر كه يك ركعت است سوره مذكوره زياده از يك بار خوانده نمى‌شود، پس كلّيّة حق نباشد كه اين سوره در هر نماز مثنّى مى‌شود، جواب آن را ان شاء اللَّه تعالى در مبحث صلاة وتر خواهى شنيد[١]- و التّوفيق منه سبحانه».

و از جمله وجوه تسميه سبع المثانى آنكه: هفت آيه است مشتمل بر ثناى حق سبحانه و تعالى، چه اسما و صفات حق تعالى دو قسم است: يكى آنكه دلالت مى‌كند بر عظمت و قدرت او، دوم آنكه دلالت مى‌كند بر رحمت و رأفت او، و اين سوره مشتمل است بر هر دو قسم.

و از جمله وجوه آنكه: دو بار نازل شده است يك بار در مكّه معظّمه در وقتى كه نماز واجب شد، و يك بار ديگر در مدينه منوّره در وقتى كه تحويل قبله از جانب بيت المقدس به جانب كعبه شد. و اعتراض وارد نمى‌شود بر اينكه اگر كسى گويد كه:

تسميه آن به سبع المثانى در مكّه شده است پيش از نزول آن در مرتبه ثانى كه در مدينه شده است، زيرا كه قول خداى تعالى كه: وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي‌ در سوره‌

[١] ص ٣٨٩ به بعد.