منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٨٨ - آداب سجود

فرستاد و گفت:

اذا دخلت في الصّلاة فهب لى من قلبك الخشوع، و من بدنك الخضوع، و من عينيك الدّموع، فإنّي قريب.

يعنى «هر گاه كه داخل نماز شوى ببخش به من از دل خود خشوع، و از بدن خود خضوع، و از چشمان خود اشك و دموع را، بدرستى كه من نزديكم به تو».

و شيخ كفعمى در كتاب «لمع البرق في معرفة الفرق» گفته كه: فرق ميان خشوع و خضوع آنست كه خضوع مخصوص به جوارح و اعضاست، و خشوع هم در دل است و هم در جوارح و اعضا، چنانچه از حديث:

اما انّه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه‌

سابق مستفاد شد.

و در خبر است كه حضرت ابراهيم- على نبيّنا و ٧- هر گاه كه به نماز قيام مى‌نموده‌اند آواز خفقان‌[١] قلب آن حضرت از يك ميل راه شنيده مى‌شده.

و همچنين از عايشه نيز روايت شده كه از سينه حضرت رسالت‌پناهى ٦ كه مخزن اسرار الهى بوده در وقت نماز صدائى مانند جوشش ديگ شنيده مى‌شد تا آنكه در بعضى كوچه‌هاى مدينه منوّره آن صدا را مى‌شنيدند- و اللَّه الهادى».

[آداب سجود]

و بايد كه در حال سرازير رفتن به جهت سجود هر دو كف دستها را پيش از زانوها بر زمين گذارى و در حال سجود مجنّح باشى يعنى بال گشاده، كنايه از آنكه هر دو مرفق را از زمين برداشته دارى چنانچه دستها مانند دو بال شود كه مرغان پهن كنند و هر دو كف دست را پهن نموده و انگشتان را بهم ضم كرده برابر دوشها محاذى رو گذارى، و هيچ يك از اعضاى خود را بر عضو ديگر ننهى، يعنى هفت عضو سجود را چنان بر زمين نهى كه سنگينى عضوى بر عضو ديگر نيفتد، و بايد كه پيشانى را بر خاك‌

[١] ضربان.