منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٣٣٩ - تفسير مفردات حديث شريف

پدر عاليمقدار خود روى و در خواست خادمى كنى كه كفايت تعب و مشقّت تو كند، و ترا نبايد اين قدر تعب كشيد. پس حضرت ٦ فرمودند: آيا نمى‌خواهيد كه بياموزم شما را چيزى كه بهتر از خادم باشد براى شما؟ هر گاه كه شما به جامه خواب درآئيد سى و چهار مرتبه اللَّه اكبر بگوئيد، سى و سه مرتبه سبحان اللَّه، و سى و سه مرتبه الحمد للَّه.

بعد از آن فاطمه ٣ سر مبارك خود از زير لحاف بر آوردند و فرمودند: راضى شدم از خداى تعالى و رسول او، راضى شدم از خداى تعالى و رسول او به آنچه ايشان بهتر دانسته‌اند».

[تفسير مفردات حديث شريف‌]

مناسب نمود درين مقام توضيح بعضى از الفاظ كه اين حديث متضمّن آنست و محتاج به بيان است.

«حتّى مجلت يداها»

مجلت- به فتح جيم و كسر جيم- هر دو آمده است، و مراد از آن آبله است كه از شدت كار كردن در دستها بهم مى‌رسد.

«و كسحت البيت»

- به سين و حاء بى‌نقطه- به معنى جاروب كشيدن خانه است.

«و دكنت ثيابها»

- به دال بى‌نقطه و كاف مكسوره و نون بعد از كاف-، سياه شدن و چركين گشتن رخت است.

«لو اتيت اباك»

جواب لو در كلام محذوف است به سبب دلالت مقام بر آن، و كلام درين تقدير است كه: لو اتيت اباك فسألته خادما يكفيك حرّما انت فيه من العمل لأعطاك.

«فسألته خادما»

خادم را اطلاق مى‌كنند بر غلام و كنيز، و تذكير و تأنيث در آن مساوى است، و اطلاق خادمه- به تا- بر جاريه غلط است.

«يكفيك حرّ ما انت فيه»

حرّ- به حاء و راء بى‌نقطه- به معنى تعب و شدت‌