منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٢٧٦ - توضيح (تفسير مفردات دعاهاى مذكور)

رضا- عليه التّحيّة و الثّناء- واقع شده.

«و امتحن فعضدته بالتّوفيق و الصّواب»

عضدته- به عين بى‌نقطه و ضاد نقطه‌دار- به معنى قوّت است اى قوّيته. و درين فقره اشاره است به آنچه در اكثر كتب تواريخ مذكور و در السنه خاصّ و عامّ مشهور است كه: چون مأمون اراده نمود كه دختر خود امّ الفضل را به عقد حضرت امام ٧ در آورد عبّاسيان را از اين عقد عقده‌اى در دل بهم رسيد، و در پى آن شدند كه تزويج مذكور واقع نشود.

با علماى آن زمان مشورت نموده به عرض مأمون رسانيدند كه امام ٧ كوچك سال است و هنوز از فقه و معرفت چيزى نياموخته، بايد كه امر تزويج موقوف باشد تا آن حضرت تحصيل علوم كند و در همه ابواب كامل شود، بعد از آن آنچه رأى خليفه بر آن قرار گيرد چنان كند.

مأمون در جواب گفت كه: ايشان سلاله نبوّت و دودمان معدن رسالت و مؤيّد من عند اللَّه‌اند، علم ايشان لدنّى است نه كسبى، كه ايشان را احتياج به كسب و تحصيل باشد، اگر شما را درين باب شبهه‌اى باشد امتحان كنيد و از او سؤال مسأله نماييد تا حقيقت حال او بر شما ظاهر گردد و صدق مقاله من به ثبوت رسد.

بعد از آن مأمون فرمود كه به جهت ايقاع عقد، مجلس عظيمى آراستند و امام ٧ را بر مسند پهلوى خود بنشاند، و هر يك از علما و فضلا را در موضعى مناسب، رخصت جلوس ارزانى داشت، بعد از آن به اشارت مأمون و اجازت امام ربع مسكون، يحيى بن اكثم از آن جناب پرسيد كه يا بن رسول اللَّه چه مى‌فرمائيد در باب محرمى كه به قتل صيدى اقدام نموده باشد، او را چه بايد كرد و چه كفّاره بايد داد؟

پس آن حضرت در مقام جواب او در آمده فرمودند كه: بايد ديد كه اين شخص كه قتل صيد كرده آيا اين قتل ازو در حلّ به وجود آمده يا در حرم، اين صيد حلال بوده يا حرام، آن شخص عالم بوده يا جاهل، از روى خطا به فعل آمده يا از روى عمد، آزاد بوده يا بنده، اين صيد اول او بوده يا صيدى ديگر قبل از اين كرده،