منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ١٦٤ - تفسير مفردات دعاهاى اين فصل

يعنى رقيب و نگاهبانست مر جميع اشيا را.

مترجم گويد: «در كتاب «عدّة الدّاعى» مذكورست كه: «مهيمن» به معنى شاهد است كما في قوله تعالى: مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ‌[١] اى شهيدا عليه، و اللَّه المهيمن يعنى اللَّه تعالى گواه است بر خلق خود بر آنچه از ايشان صادر مى‌شود از قول و فعل زيرا كه هيچ چيز بر او پوشيده و پنهان نيست كما في قوله تعالى: وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ[٢].

و بعضى گفته‌اند كه: «مهيمن» به معنى امين است. و بعضى گفته‌اند كه: رقيب بر شى‌ء و حافظ آنست، چنانچه در كتاب مذكور است. و بعضى ديگر گفته‌اند كه: اسمى است از اسماء اللَّه تعالى- و اللَّه أعلم بحقيقة الأشياء».

«الْعَزِيزُ» يعنى كسى كه هيچ چيز او را معادل و مماثل نشود، يا شخصى كه بر همه اشخاص غالب بوده باشد و او مغلوب كسى نباشد. و منه قوله تعالى: وَ عَزَّنِي فِي الْخِطابِ‌[٣] اى غلبنى.

«الْجَبَّارُ» يعنى كسى كه جبر و قهر مى‌كند خلق را بر بعض امور كه ايشان را در آن امور اختيار و اقتدار نيست و بر تغيير آن قادر نيستند. يا آنكه مراد به «جبّار» آن باشد كه جبر مى‌كند مر بندگان را، و به اصلاح مى‌آورد حال ايشان را به نوعى كه صلاح ايشان در آنست اگر چه ايشان ندانند و راضى به آن نباشند.

«الْمُتَكَبِّرُ» يعنى صاحب كبريا از حاجت و نقص، كنايه از آنكه بزرگتر از آنست كه او را حاجتى بوده باشد، يا دست نقصى به دامن كبرياى او برسد.

«الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ» بعضى را گمان است كه اسماء ثلاثه مباركه‌

[١] سوره مائده: ٥- آيه ٤٨.

[٢] سوره يونس: ١٠- آيه ٦١، و در نسخه‌ها اشتباها« لا يغيب عنه» آمده است.

[٣] سوره ص: ٣٨- آيه ٢٣.