منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ١٩٢ - بحث در توجيه استغفار معصوم

در باب استغفار از كتاب «كافى» از امام بحق ناطق امام جعفر صادق ٧ كه:

انّ رسول اللَّه ٦ كان يتوب الى اللَّه عزّ و جلّ كلّ يوم سبعين مرّة.

يعنى: «بدرستى كه رسول خداى ٦ رجوع مى‌نمودند از معاصى و كردار ناشايسته به سوى خدائى كه عزيز است و بزرگ هر روز هفتاد مرتبه».

و همچنين است آنچه اهل سنّت نيز در «صحاح» خود روايت كرده‌اند كه حضرت پيغمبر- صلوات اللَّه عليه و آله- فرموده‌اند كه:

انّه ليغان على قلبى، و انّى لأستغفر بالنّهار سبعين مرّة.

يعنى: «بدرستى كه پوشيده مى‌شود بر دل من‌[١]، و بدرستى كه من استغفار مى‌نمايم، و طلب آمرزش مى‌كنم از خداى خود، و رجوع مى‌كنم به سوى او از معاصى در روز هفتاد مرتبه».

مترجم گويد: «ببايد دانست كه مصنّف- قدّس سرّه- در حاشيه ايراد نموده و در «اربعين» خود نيز ذكر كرده كه: قاضى بيضاوى صاحب تفسير «انوار التّنزيل» در كتاب «شرح مصابيح» كه هم از مصنّفات اوست جايى كه شرح حديث پيغمبر- صلوات اللَّه عليه و آله- كه‌

انّه ليغان على قلبى و انّى لأستغفر اللَّه في اليوم مائة مرّة

مى‌نمايد گفته است كه: «غين» در لغت به معنى «غيم و ابر» استعمال يافته، و غان على كذا به معنى «غطّى عليه» است. و ابو عبيده كه از ائمّه لغت است برين وجه اين حديث را معنى گفته است: بدرستى كه در پوشيد دل من چيزى را كه مى‌پوشيد او را[٢]».

و از اصمعى به من رسيده است كه از معنى اين حديث از او سؤال كردند، در جواب آن به سائل گفت: در باب دل كه روايت شده است؟ گفت: در باب دل پيغمبر- صلوات اللَّه عليه و آله-. اصمعى گفت: اگر غير دل پيغمبر- صلوات اللَّه عليه و آله- مى‌بود، در مقام تفسير آن از براى تو در مى‌آمدم، نهايتش چون دل پيغمبر- صلوات اللَّه عليه و آله- است جسارت بر تفسير آن نمى‌كنم.

[١] يعنى كدورتها و غبارهائى( از غفلت) روى دلم مى‌نشيند.

[٢] ترجمه صحيح كلام وى چنين است:« چيزى دلم را مى‌پوشاند كه همچون لباس آن را فرا مى‌گيرد».