جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٧ - غزل ٥٢٢ اكنون كه زگل، باز چمن شد چو بهشتى
شراب تجلّيات اوست كه غم هجران وعشقش را از سينه عاشق مى زدايد. اين نه سخنى است كه من گويم، پاك سرشتان آن را فرموده اند كه:
٣٤٦٩
«مَوْلاىَ! بِذِكْرِكَ عاشَ قَلْبى، وَبِمُناجاتِكَ بَرَّدْتُ ألَمَ الخَوْفِ عَنّى.»
[١]: ( [اى] سرور من! دلم تنها به ذكر وياد تو زنده است، وبه مناجات [ودرد دل نمودن] باتو، درد ورنج خوف وهراس [از عظمتت را] از خود خنك مى كنم.) ونيز فرمودهاند:
٣٤٧٠
«أللّهُمَّ! إنّى أسْأَلُكَ أنْ تَمْلَأَ قَلْبى حُبّاً لَكَ وَخَشْيَةً مِنْكَ وَتَصديقاً لَكَ [بِكِتابِكَ]، وَإيماناً بِكَ، وَفَرَقاً مِنْكَ، وَشَوْقاً إلَيْكَ يا ذَاالجَلالِ وَالإكْرامِ! حَبِّبْ إلَىَّ لِقآئَكَ، وَأحْبِبْ لِقآئى، وَاجْعَلْ لى فى لِقآئِكَ الرّاحَةَ وَالْفَرَجَ وَالكَرامَةَ.»
[٢]: (خداوندا! از تو مسئلت دارم كه دلم را از دوستى ومحبّت خويش، وترس از عظمتت، وتصديق وباورداشتن تو [كتابت]، وايمان وباور به خويش، وفزع وهراس از تو، وشوق واشتياق به درگاهت پر نمايى. اى صاحب جلال بزرگى وبزرگوارى! ملاقات وديدارت رامحبوبم گردان وملاقات وديدار مرا دوست بدار، ودر لقاء وديدارت، راحتى وآسودگى وگشايش وكرامت وبزرگوارى رانصيبم گردان.) وهمچنين:
٣٤٧١
«إلهى! بِكَ هامَتِ القُلُوبُ الوالِهَةُ، وَعَلى مَعْرِفَتِكَ جُمِعَتِ العُقُولُ المُتَبايِنَةُ، فَلاتَطْمَئِنُّ القُلُوبُ إلّابِذِكْراكَ، وَلاتَسْكُنُ النُّفُوسُ إلّا عِنْدَ رُؤْياكَ.»
[٣]: (معبودا! دلهاى واله وحيران، پابست عشق ومحبّت توست، وعقول مختلف وگوناگون بر معرفت وشناسايى تو متّفقند؛ پس دلها جز به يادت اطمينان وآرامش نمى يابند، وجانها جز هنگام ديدارت آرام نمى گيرند.) وبه گفته خواجه درجايى:
|
چون نقش غم زدور ببينى، شراب خواه |
تشخيص كردهام ومداوا، مقرَّر است[٤] |
|
ونيز در جايى مى گويد:
|
اگر به باده مشكين دلم كِشد، شايد |
كه بوى خير، ز زهد وريا نمى آيد |
|
[١] - اقبال الاعمال، ص ٧٣.
[٢] - اقبال الاعمال، ص ٧٥.
[٣] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٥١.
[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤، ص ٦٧.