جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٦ - غزل ٤٨٢ مرغ دلم طايرى است، قدسى عرش آشيان
|
هوشيارِ حضور و مستِ غرور |
بحرِ توحيد وغرقه گُنهيم |
|
|
شاهدِ بخت، چون كرشمه كند |
ماش آئينه رُخِ چو مَهْايم[١] |
|
|
عالمِ عِلوى بُوَد جلوه گهِ مرغ ما |
آبْ خور او بود، گُلشنِ باغ جنان |
|
چوم مرغ دل ما از اين عالم پرواز گيرد، منزلش مقامِ «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ، فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ، عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ»[٢]: (براستى كه تقوى پيشه گان در باغها وبهشتها وجويهايى در جايگاه صدق وحقيقت، نزد پادشاه مقتدر، مىباشند.) خواهد بود، واز «أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ»[٣]: (ايشانند كه برايشان آمرزش [پروردگار] وروزى گرامى [وبا ارزش] وجود دارد.) ونيز: «وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ»[٤]: (ونزد ما فزونى است.) در بهشت بهرهمند مى گردد، در نتيجه بخواهد بگويد:
|
گداىِ كوى تو، از هشت خُلد مستغنى است |
اسير بند تو، از هر دو عالم آزاد است |
|
|
اگرچه مستى عشقم خراب كرد، ولى |
اساسِ هستى من، زين خراب، آباد است[٥] |
|
وبگويد:
|
درآ، كه در دلِ خسته، توان درآيد باز |
بيا، كه بر تن مرده، روان گرايد باز |
|
|
به پيش آينه دل، هر آنچه مى دارم |
بجز خيال جمالت، نمىنمايد باز[٦] |
|
|
چون دم وحدت زنى، حافظِ شوريده حال! |
خامه توحيدكش، بر ورق انس وجان |
|
حال كه اى خواجه! شوريدگىات برآن داشته تا جز از توحيد ويگانگى حضرت.
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٣٤، ص ٣١٩.
[٢] - قمر: ٥٥- ٥٤.
[٣] - سبأ: ٤.
[٤] - ق: ٣٥.
[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٤، ص ٥٤.
[٦] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣١٩، ص ٢٤٦.