جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٦٦ - غزل ٤٨٨ دلبر جانان من، برد دل وجان من
|
جمالِ كعبه مگر عُذرِ رهروان خواهد |
كه جان زنده دلان سوخت در بيابانش |
|
|
بدين شكسته بيت الحَزَن كه مى آرَد |
نشانِ يوسفِ دل از چَهِ زنخدانش[١] |
|
|
اين دل حيران من، واله وشيداى توست |
واله وشيداى توست، اين دل حيران من |
|
اى دوست! حيرت وسرگردانى من براى ديدار وتماشاى جمال توست، وهر روز وشب چون عقل از دست دادگان تو را مى جويم؛ كه:
٣٣٨٤
«إلهى! ... وَغُلَّتى لايُبَرِّدُها إلّا وَصْلُكَ، وَلَوْعَتى لايُطْفِئُها إلّالِقآؤُكَ، وَشَوْقى إلَيْكَ لا يَبُلُّهُ إلَّاالنَّظَرُ إلى وَجْهِكَ، وَقَرارى لا يَقِرُّ دُونَ دُنُوّى مِنْكَ، وَلَهْفَتى لا يَرُدُّها إلّارَوْحُكَ.»
[٢]: (بارالها! سوز وحرارت درونىام را جز وصالت فرو نمى نشاند، وآتش باطنىام را جز لقايت خاموش نمى كند، وبه شوقم به تو، جز نظر به روى [واسماء وصفات] ات آب نمى پاشد، وقرارم جز به نزديكى به تو آرام نمى گيرد. وحزن واندوهم را جز راحتى ورحمت از جانبت برطرف نمى كند.) در جايى در تقاضاى اين معنى مىگويد:
|
الااى طوطىِ گوياىِ اسرار! |
مبادا خالىات شكّر زمنقار |
|
|
به روى ما زن از ساغر گلابى |
كه خواب آلودهايم، اى بخت بيدار! |
|
|
بُت چينى عَدُوىِ جان ما گشت |
خداوندا! دل ودينم نگهدار[٣] |
|
ونيز مى گويد:
|
با او بگو، كه اى مهِ نامهربانِ من! |
بازآ، كه عاشقان تو مُردند از انتظار |
|
|
دل داده ايم ومِهْرِ تو از جان خريدهايم |
بر ما جفا وجورِ فراقت روا مدار |
|
|
كردى به روزگار، فراموش بنده را |
زنهار! عهدِ يارِ وفادار يادآر[٤] |
|
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٣٥، ص ٢٥٦.
[٢] - بحار الانوار، ج ٩٤، ص ١٥٠.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨٨، ص ٢٢٥.
[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨٩، ص ٢٢٦.