جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢٩ - غزل ٥١٢ دوش رفتم به در ميكده خواب آلوده

يار با من سخنها داشتند، وافسوس كنان مى گفتند: اى آن كه تمنّاى ديدار او را دارى! بيدار شو واز عالم خيال وطبيعت بيرون آى، كه تا بكلّى از خود بيرون نشوى، به مشاهده كامل حضرتش نايل نخواهى شد. به گفته خواجه در جايى:

همچنين تجلّيات اسماء و صفاتى دوست گفتند:

اى خواجه! ابتدا بايد از تعلّقات عالم طبيعت شستشوى كامل نمايى، وسپس طالب ديدار حضرتش گردى، تا از خرابى به آبادى كشيده شوى؛ در جايى مى گويد:

از خويش نرستگان، نه تنها خود از ما بهره‌مند نمى شوند، كه محلّ پاكان وخرابات را هم آلوده خواهند كرد. كنايه از اينكه: پاكان را با ناپاكى خود متّهم ساخته وخواهند گفت: ايشان را در نزد دوست منزلتى نمى باشد.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٢٤، ص ٣٧٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٨٤، ص ٩٣.