جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٥٨ - غزل ٥٢٨ اى دل! به كوى عشق گذارى نمى كنى
وجمال وكمالش را تمنّا كنى. افسوس! كه غفلت تو را از بهره مندى از لحظات زندگىات بىنصيب گردانيده؛ كه:
٣٥٢٣
«مَنْ أفْنى عُمْرَهُ فى غَيْرِ مايُنْجيهُ، فَقَدْأضاعَ مَطْلَبَهُ.»
[١]: (هركس عمر خويش را در غير آنچه مايه نجات ورهايى اوست تلف كند، بى گمان مقصودش را گم كرده است.) ودر جايى نيز به خود خطاب كرده ومى گويد:
|
نصيحتى كنمت، بشنو وبهانه مگير |
هر آنچه ناصحِ مشفق بگويدت، بپذير |
|
|
زوصلِ روىِ جوانان، تمتّعى بردار |
كه در كمينگه عمر است مَكرِ عالم پير |
|
|
نعيمِ هر دو جهان، پيش عاشقان به جوى |
كه اين متاع قليل است وآن بهاى حقير |
|
|
بنوش باده وعزمِ وصال جانان كن |
سخن شنو، كه زنندت زبامِ عرش، صفير[٢] |
|
|
مُشكين از آن نشد دمِ خلقت كه چون صبا |
بر خاكِ كوىِ دوست گذارى نمى كنى |
|
اى خواجه! علّت آنكه در ظلمت سراى عالم طبيعت ماندهاى، وعطر فطرت وملكوت خويش وجهان هستى به مشام جانت نمى رسد، آن است كه به عبوديّت واقعى حضرت دوست چون صبا (انبياء واولياء عليهم السّلام) وآنان كه در نابودى خويش كوشيده اند تا به كوى يار راه يافتهاند، سرنمى نهى؛ كه:
٣٥٢٤
«أنْصَحُ النّاسِ لِنَفْسِهِ، أطْوَعُهُمْ لِرَبِّهِ.»
[٣]: (خيرخواهترين مردم نسبت به خويشتن، مطيعترين ايشان نسبت به پروردگار خويش است.) ونيز:
٣٥٢٥
«أحَبُّ العِباد إلَى اللَّهِ، أطْوَعُهُمْ لَهُ.»
[٤]: (محبوبترين بندگان در نزد خدا، مطيعترين ايشان از اوست.) وهمچنين:
٣٥٢٦
«إنَّ وَلِىَّ مُحَمَّدٍ ٦ مَنْ أطاعَ اللَّهَ وَإنْ بَعُدَتْ لُحْمَتُهُ.»
[٥]:
(براستى كه دوستدار حضرت محمّد ٦ كسى است كه از خدا اطاعت نمايد، هرچند بستگى.
[١] - غرر ودرر موضوعى، باب العمر، ص ٢٧٥.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٠٤، ص ٢٣٦.
[٣] ( ٣، ٤، ٥) غرر ودرر موضوعى، باب الطّاعة، ص ٢١٧.
[٤] ( ٣، ٤، ٥) غرر ودرر موضوعى، باب الطّاعة، ص ٢١٧.
[٥] ( ٣، ٤، ٥) غرر ودرر موضوعى، باب الطّاعة، ص ٢١٧.