جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٨٥ - غزل ٤٩١ اى آفتاب، آينه دار جمال تو
دهد؛ كه:
٤٠٦٣
«يا مَنْ دَلَّ عَلى ذاتِهِ بِذاتِهِ!»
[١]: (اى خدايى كه با ذات خويش بر ذاتت رهنمون هستى!) ونيز:
٣٧٧٧
«بِكَ عَرَفْتُكَ، وَأنْتَ دَلَلْتَنى عَلَيْكَ وَدَعَوْتَنى إلَيْكَ؛ وَلَوْلا أنْتَ، لَمْ أدْرِ ما أنْتَ.»
[٢]: (به تو شناختمت، وتو بودى كه مرا به خود رهنمون شده وخواندى، واگر تو نبودى نمى دانستم كه تو چيستى.) بخواهد بگويد:
|
من دوستدارِ روىِ خوش وموى دلكشم |
مدهوشِ چشمِ مست ومِىِ صافِ بىغشم |
|
|
من آدم بهشتىام امّا در اين سفر |
حالى اسير عشقِ جوانان مَهْوشم |
|
|
حافظ! عروس طبع مرا، جلوه آرزوست |
آئينه اى ندارم، از آن آه مى كشم[٣] |
|
|
در اوج ناز ونعمتى، اى پادشاه حُسن! |
يارب! مباد تا به قيامت زوال تو! |
|
محبوبا! تنها تويى كه در اوج ناز ونعمت وهمه كمالات هستى، الهى كه همواره مستدام بر آن باشى (كه هستى)، (دعايى است عاشقانه) در ضمن مى خواهد بگويد:
٣٣١٤
«أللّهُمَّ! إنّى أسْأَلُكَ مِنْ جَمالِكَ بأجْمَلِهِ، وَكُلُّ جَمالِكَ جَميلٌ، أللّهمَّ! إنّى أسْألُكَ بِجَمالِكَ كُلِّهِ.»
[٤]: (خداوندا! همانا از جمال وزيبايىات زيباترينش را خواستارم، وتمام جمال تو زيبا وجميل است. بار خدايا! من همه جمال وزيبايى تو را خواهانم.) وبخواهد بگويد:
|
نصابِ حُسن، در حدّ كمال است |
زكاتم ده، كه مسكين وفقيرم |
|
|
قدح پر كن، كه من از دولتِ عشق |
جوانبختِ جهانم، گرچه پيرم |
|
|
چنان پر شد فضاى سينه از دوست |
كه فكر خويش گم شد از ضميرم |
|
|
من آن دم برگرفتم دل زحافظ |
كه ساقى گشت يارِ ناگزيرم[٥] |
|
[١] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ٢٤٣.
[٢] - اقبال الاعمال، ص ٦٧.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٥٠، ص ٣٢٩.
[٤] - اقبال الاعمال، ص ٥١٧.
[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤٧، ص ٣٢٧.