جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٩٣ - غزل ٥٠٦ اى از فروغ رويت، روشن چراغ ديده
|
در قصد خونِ عاشق، ابرو وچشم شوخت |
گه اين كمين گشاده، گه آن كمان كشيده |
|
همواره در دلربايى وكشتن عاشقانت كوتاهى ندارى، جذبات چشم و صفت جمالىات ايشان را به دام مى افكند، وابروان كمان كشيده وصفت جلالىات به كشتنشان تيغ مى كشد. بخواهد با اين توصيفات بگويد:
٣٣٩٤
«إلهى! هذا ذُلّى ظاهِرٌ بَيْنَ يَدَيْكَ، وَهذا حالى لايَخْفى عَلَيْكَ، مِنْكَ أطْلُبُ الوُصُولَ إلَيْكَ، وَبِكَ أسْتَدِلُّ عَلَيْكَ؛ فَاهْدِنى بِنُورِكَ إلَيْكَ، وَأقِمْنى بِصِدْقِ العُبُودِيَّةِ بَيْنَ يَدَيْكَ، إلهى! عَلِّمْنى مِنْ عِلْمِكَ المَخْزُونِ، وَصُنّى بِسِرِّكَ [بِسِتْرِكَ] المَصُونِ، إلهى! حَقِّقْنى بِحَقآئِقِ أهْلِ الْقُرْبِ، وَاسْلُكْ بىمَسْلَكَ أهْلِ الجَذْبِ.»
[١]: (معبودا! اين ذلّت وخوارى من است كه در پيشگاهت آشكار وپيداست، واين حال من است كه بر تو پوشيده نيست، از تو وصالت را خواستارم، وبه تو بر تو راهنمايى مى جويم، پس به نور خويش مرا به سويت رهنمون شو وبا بندگى راستين در پيشگاهت برپادار. بارالها! از گنج علم خويش به من بياموز، وبا راز [يا: پوشش] مصون ومحفوظ خويش نگاهدارىام بفرما. معبودا! مرا به حقائق مقرّبان خويش مزيّن وآراسته بنما، ودر راه مجذوبين به خود رهسپارم ساز.)
|
تا كى كبوتر دل، چون مرغِ نيم بسمل |
باشد ز تيغ هجرت، در خاك وخون طپيده |
|
اى دوست! تا به كى دلم در هجرت بطپد واز تيغت در خاك وخون غوطه خورد واز جمالت بهرهمند نباشم؟ بكلّى مرا از من بگير تا به پايت جان بسپارم. چون اين هجران كشيدنم دليل بر بقاياى وجودى، ودر تو فانى نگشتن است. بخواهد بگويد:
٣٣٩٥
«إلهى! اسْتَشْفَعْتُ بِكَ إلَيْكَ، وَاسْتَجَرْتُ بِكَ مِنْكَ، أتَيْتُكَ طامِعاً فى إحْسانِكَ، راغِباً [فِى امْتِنانِكَ]، مُسْتَسْقياً وَبَل [وابِلَ] طَوْلِكَ، مُسْتَمْطِراً غَمامَ فَضْلِكَ، طالِباً مَرْضاتَكَ، قاصِداً جَنابَكَ، وارِداً شَريعَةَ رَفْدِكَ، مُلْتَمِساً سَنِىَّ الخَيْراتِ مِنْ عِنْدِكَ، وافِداً إلى حَضْرَةِ جَمالِكَ، مُريداً وَجْهَكَ،
[١] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٩.