جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٦٩ - غزل ٤٢٨ غم زمانه كه هيچش كران نمى بينم

فراهم سازد تا از خمارى بيرون آيم. در جايى مى گويد:

اى خواجه! و يااى عاشق! چون دوست از قدح مظاهر و كثرات، و يا وجود مجازى‌ات، جلوه گرى نمود، و آفتاب جمالش از پشت حجابِ عالمِ طبيعتت و يا مظاهر هويدا گرديد، بهره اى كامل از وى بگير؛ زيرا معلوم نيست ديگر بار به آن مشاهده نايل آيى. به گفته خواجه در جايى:

يار در گذشته، و يا در ازل جلوه اى كرد و مرا از خويش گرفت و به ديده او، او را مشاهده نمودم و خود را نديدم؛ كه: «وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ: أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟!»[٣]: (و آنان را بر خودشان گواه گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم؟!- نيز:

٣٣١٣

«بِكَ عَرَفْتُكَ وَأنْتَ دَلَلْتَنى عَلَيْكَ وَدَعَوْتَنى إلَيْكَ، وَلَوْلا أنْتَ، لَمْ أدْرِ ما أنْتَ.»

[٤]: (به تو، تو را شناختم، و تو بودى كه مرا به خود راهنمايى نموده و خواندى، و اگر تو نبودى هرگز نمى فهميدم كه چيستى)،.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٣٥، ص ٢٥٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٧٢، ص ٣٤٤.

[٣] - اعراف: ١٧٢.

[٤] - اقبال الاعمال، ص ٦٧.