جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١٢ - غزل ٤٧٩ كرشمه اى كن وبازار ساحرى بشكن

همان طورى كه صاحب جمالان مجازى، كلاه مخصوص شكاف دار را به سرمى نهند وبر عاشقان خويش خود فروشى مى نمايند، تو هم اى دوست! باباده ديدارت به فنايم دست زن وبه شهود عظمتت آگاهم ساز، تا «لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ، لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ.»[١]: (امروز، ملك وسلطنت از آن كيست؟ از آن خداوند يكتاى قهّار وچيره) از تو و به تو شنوم؛ كه:

٣٢٥٦

«الهى! تَناهَتْ أبْصارُ النّاظِرينَ إلَيْكَ بِسَرآئِرِ القُلُوبِ ... فَلَمْ يَلْقَ أبْصارَهُم رَدٌّ دُونَ مايُريدونَ، هَتَكْتَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُم حُجُبَ الغَفْلَةِ، فَسَكَنُوا فى نُورِكَ.

[٢]»: (معبودا! ديدگان آنان كه باضماير دلشان به سوى تو ناظرند، بازايستاده ... درنتيجه چيزى جز آنچه اراده‌اش نموده اند با ديدگان [دل‌] آنان برخورد ننموده پرده‌هاى ميان خود وايشان را دريدى ودر نتيجه درنور [ذات‌] ات سكنى گزيدند.) وبه گفته خواجه در جايى:

معشوقا! به كثرات ومظاهر دو عالم بگو وفرمان بده كه دست از سركشى وپيچيدگى خود بردارند وعطر وجمالت را از ملكوتشان به من بنمايانند، واين همه ستم رواندارند كه همواره مظهريّتشان درنظرم جلوه گرباشد؛ كه:

٣٧٢٦

«إلهى! تَردُّدى فِى الآثارِ يُوجِبُ بُعْدَ المَزارِ، فَأجْمَعْنى عَلَيْكَ بِخِدْمَةٍ تُوصِلُنى إلَيْكَ.»

[٤]: (معبودا! بازگشت وتوجّه پى درپى به آثار ومظاهر، موجب دورى ديدارت مى شود، پس بابندگى اى كه مرا به تو.

[١] - غافر: ١٦.

[٢] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ٩٥- ٩٦.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٧٤، ص ٢١٧.

[٤] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.