جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١٤ - غزل ٤٧٩ كرشمه اى كن وبازار ساحرى بشكن
|
توكافْر دل نمى بندى نقاب زلف ومى ترسم |
كه محرابم بگرداند خم آن دلستان ابرو[١] |
|
|
به آهوانِ نظر، شير آفتاب بگير |
به ابروانِ دو تا، قوس مشترى بشكن |
|
محبوبا! بيرون خرام وباچشم وابرو وجذبات جمالت همه مناظر زيبا را از نظرم بيفكن. كنايه از اينكه: مظاهرت هر كدام به طريقى دل مى برند ومرا سرگرم خويش مىنمايند، تواز ملكوتشان جلوه كن وهمه آنها را از نظرم بريز، كه:
٣٧١٣
«إلهى [أللّهُمَ] ... وَاقْشَعْ عَنْ بَصآئِرِنا سَحابَ الإرْتيابِ، وَاكْشِفْ عَنْ قُلُوبِنا أغْشِيَةَ المِرْيَةِ والحِجابِ، وأزْهِقِ الباطِلَ عَنْ ضَمآئِرِنا، وأثْبِتِ الحَقَّ فى سَرآئِرِنا، فَإنَّ الشُكُوكَ والظُّنُونَ لَواقِحُ الفِتَنِ، ومُكَدِرَةٌ لِصَفْوِ المَنائِحِ والمِنَنِ.»
[٢]: (معبودا! [خدايا] ... و ابر اشك ودودلى را از [جلوى] ديدگان [دلمان] برطرف نما، وپردههاى ريب وشك وپوشيدگى را از قلوبمان برانداز، وباطل را از درونمان بيرون كن، وحقّ رادر دلهايمان پابرجاگردان، زيرا شكها وگمانها، فتنه ها وآشوبهاراباردار نموده وصفاو بىآلايشى عطايا وبخششهايت را تيره مى سازد.) وبه گفته خواجه در جايى:
|
نه هركه چهره برافروخت، دلبرى داند |
نه هركه آينه سازد، سكندرى داند |
|
|
نه هر كه طَرْفِ كُلَه كج نهادوتندنشست |
كلاهدارى وآيين سرورى داند |
|
|
سواد نقطه بينش زخال توست مرا |
كه قدر گوهر يك دانه گوهرى داند[٣] |
|
|
چو عطرساى شود زلفِ سنبل از دم باد |
تو قيمتش ز سرزلفِ عنبرى بشكن |
|
دلبرا! نسيم صبح چون وزيدن گيرد غنچه وگل را مى شكافد واز سنبلش بوى آن.
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٠٠، ص ٣٦١.
[٢] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٧.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٥٧، ص ٢٠٦.