جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣١٠ - غزل ٤٦٣ افسر سلطان گل پيدا شد از طرف چمن

است كه بايد او را شناخت حقّ شناختن؛ كه:

«بِالعُقُولِ يُعْتَقَدُ التَّصديقُ بِاللَّهِ.»

[١]: (با عقلهاست كه مى توان به تصديق به خدا معتقد شد.- نيز:

«بِالعُقولِ يُعْتَقَدُ مَعْرِفَتُهُ.»

[٢]: (با عقلهاست كه مى توان به معرفت و شناخت خدا معتقد شد [نه اينكه شناخت پيدا نمود]- به گفته خواجه در جايى:

و در جايى مى گويد:

خواجه هم مى خواهد بگويد: در اين ميان كه سخنانى از مدح پادشاه زمان داشتم، با عقل مشورت نمودم كه حال تكليف من چيست؟ گفت: مِىْ بنوش، او به كار خود، و تو به كار خود؛ محبوبا! حال كه عقل سخنش با من اين است كه مِىْ بنوشم، تو هم از مىْ دادن مضايقه مفرما. «ساقيا! مِىْ ده به قولِ مستشار مؤتمن».

[١] - بحارالانوار، ج ٤، ص ٢٣٠، از روايت ٣.

[٢] - بحار الانوار، ج ٤، ص ٢٣٥، از روايت ٦.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٤٥، ص ١٩٩.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠٠، ص ٢٩٦.