جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٨٠ - غزل ٤٥٨ صلاح از ما چه مى جويى؟ كه مستان را صلا گفتيم

حال از گفتار گذشته پشيمانم و عذر خواه، و مى گويم:

معشوقا! مرا به گفتار گذشته‌ام مگير و ببخشا؛ زيرا اگر نبخشايى، بنده عاشقى را رانده اى كه نظيرش را نخواهى يافت. (سخنى است به طريق گفتار عشّاق مجازى.) در جاى ديگر مى گويد:

محبوبا! خونين دلى و غم و اندوهى كه در فراقت مى كشم، و شايسته و سزاوار آن هم مى باشم، بدان جهت است كه موجودات و كثرات عالم را به نظر استقلال نگريستم و هر جمالى و كمالى كه در آنها ديدم به آنان نسبت دادم. و

٣٢٤٣

«إلهى! تَرَدُّدى فِى الآثار يُوجِبُ بُعْدَ المَزارِ.»

[٣]: (معبودا! بازگشت و توجّه به آثار و مظاهرت موجب دورى ديدارت مى گردد.) را نديدم، و

٣٢٤٢

«كَيْفَ يُسْتَدَلُّ عَلَيْكَ بِما هُوَ فى وُجُودِهِ مُفْتَقِرٌ إلَيْكَ؟!»

[٤]: (چگونه به آنچه در وجودش نيازمند به تو است بر تو استدلال مى توان نمود؟) را.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٧، ص ٧٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤١، ص ٣٢٣.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.

[٤] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨- ٣٤٩.