جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٣ - غزل ٤٦٢ اى نور چشم من! سخنى هست گوش كن
كه ايمان آوردهايد! تقواى خدا را پيشه كنيد و وسيله و دستاويزى به سوى او بجوييد، و در راه خدا مجاهده نموده وبكوشيد، باشد كه رستگار گرديد.) به گفته خواجه در جايى:
|
هر آن خجسته نظر، كز پىِ سعادت رفت |
به كُنج ميكده و خانه ارادت رفت |
|
|
ز رَطْلِ دُرْد كشان، كشف كرد سالِك راه |
رموز غيب، كه در عالم شهادت رفت[١] |
|
|
با دوستان، مضايقه در عُمر و مال نيست |
صد جان، فداىِ يار نصيحت نيوش كن |
|
اى خواجه! عمر و مال چيست كه دوست براى دوست خود بكار بندد. پند من بشنو و به گوش جان بپذير؛ زيرا «با دوستان، مضايقه در عمر و مال نيست.»؛ كه:
٣١٧٩
«أشْفَقُ النّاسِ عَلَيْكَ، أعْوَنُهُمْ لَكَ عَلى صَلاحِ نَفْسِكَ، وأنْصَحُهُمْ لَكَ فى دينِكَ.»
[٢]: (مهربانترين مردم بر تو، كسى است كه بيشتر از همه تو را بر صلاح نَفْست ياورى نموده، و نسبت به دينت خيرخواه باشد.- نيز:
٣١٨٠
«طُوبى لِمَنْ أطاعَ ناصِحاً يَهْديهِ، وَتَجَنَّبَ غاوِياً يُرْديهِ!»
[٣]:
(خوشا به حال كسى كه از خير خواهى و پند آموزى كه وى را هدايت و راهنمايى مىكند، پيروى نموده و از گمراه كننده اى كه به هلاكتش گرفتار مى كند، دورى گزيند.) و همچنين:
٣١٨١
«لِيَكُنْ أحَبُّ النّاسِ إلَيكَ المُشْفِقَ النّاصِحَ.»
[٤]: (بايد محبوبترين مردم در نزد تو، شخص مهربان و خير خواه و پند آموز باشد.- نيز:
٣١٨٢
«مَنْ أمَرَكَ بِإصْلاحِ نَفْسِكَ فَهُوَ أحَقُّ مَنْ تُطيعُهُ.»
[٥]: (هركس تو را به اصلاح نَفست امرى كند، او سزاوارترين كسى است كه بايد از او اطاعت نمايى.- همچنين:
٣١٨٣
«مِنْ أكْبَرِ التَّوْفيقِ، الأخْذُ بالنَّصيحَةِ.»
[٦]: (از جمله توفيقهاى بزرگ، پذيرش نصيحت است.- نيز:
٣١٨٤
«لا شَفيقَ كَالوَدُودِ النّاصِحِ.»
[٧]: (هيچ دلسوزى همچون دوست خير خواه و اندرز دهنده نيست.).
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٩٨، ص ١٠١.
[٢] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨١.
[٣] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨١.
[٤] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨١.
[٥] ( ٥، ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨٢.
[٦] ( ٥، ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨٢.
[٧] ( ٥، ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب النّصيحة، ص ٣٨٢.