عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٥٠٨

[ودليل الخوف التعظيم لله تعالى والتمسك بتخليص طاعته وأوامره والحذر مع الوقوف عن محارمه‌]

دليل و راهنماى انسان به سوى خشيت، عظمت و بزرگى حق‌تعالى است و براى يافتن عظمت دوست، چاره‌اى جز دقت در آيات و روايات نيست، انسان چون به عظمت دوست واقف شود، از بركت آن به حقارت و ندارى و ذلت و فقر و كوچكى خود واقف مى‌گردد و ناگهان ترس و خشيتى دائم سراپايش را گرفته و سبب مى‌شود با تمام وجود در برابر حضرت او غرق بندگى گردد.

يا اين كه در ترجمه اين جمله بايد گفت: نشانه و علامت خوف، بزرگ داشتن خداست و هميشه متذكر عظمت او بودن است و نيز علامت خشيت خالص بودن عبادت است از غير حق، چرا كه هرچند طاعت و عبادت به خلوص اقرب باشد، اشتمال آن عبادت به تعظيم معبود اكثر است و قدر و ارزش عبادت نزد معبود بيش‌تر؛ از اين جهت عرفا گفته‌اند: عبادت با حقيقت آن است كه محض رضاى او باشد و بس، نه اين كه ا ميد به بهشت يا ترس از جهنم آدمى را وادار به عبادت كند، چنان كه از مولاى عارفان نقل شده:

إلهى ما عبدتك لرجاء الجنة أو لخوف النار بل وجدتك أهلا للعبادة فعبدتك.

خدايا! به اميد بهشت يا ترس از جهنم، تو را بندگى ندارم، بلكه عبادتم فقط محض خاطر تو است.