عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٧٤ - نفس در روايات
هميشه بر اثر خواهش و آرزو به معصيت شوق دارد، اى بندگان خدا! بدانيد كه مؤمن شب را صبح نمىكند و صبح را به شب نمىرساند، مگر آن كه به نفس خود بدگمان است و پيوسته از آن عيبجويى مىكند و از نفس بيش از آنچه براى خدا انجام داده مىطلبد، پس مانند كسانى باشيد كه از شما در بدست آوردن عنايت حق پيشى گرفتند و جلوى روى شما گذشتند، از دنيا خيمه كندند، همچون خيمه كندن كوچكننده و دنيا را به سر رساندند، مانند طى كردن منازل[١] ...
به قول عارف روشن ضمير، حكيم صفاى اصفهانى:
|
قومى به گرد كوى فنا راهبر شدند |
بر چشم دل كشيده و صاحب نظر شدند |
|
|
صاحب نظر شدند كه از دار اقتدار |
در كوى فقر آمده و خاك در شدند |
|
|
قومى بر آستان حقيقت نهاده سر |
كاين راه را به پاى طلب پى سپر شدند |
|
|
جمعى برهنه پا و سر از يمن فقر پاى |
بنهاده بر سر خودى و تاجور شدند |
|
|
بر دست دل گرفته زسر تا به پاى تن |
در عشق و پيش تير ملامت سپر شدند |
|
|
كردند جاى در خم چوگان زلف يار |
چون گوى آن گروه كه بىپا و سر شدند |
|
|
وارسته از تعين ظلمت سراى خاك |
خورشيد را معاينه نور بصر شدند |
|
|
از خاك و گل رسيده به اسرار جان و دل |
هم سير آفتاب و رفيق قمر شدند[٢] |
|
عن الصادق ٧ قال: من ملك نفسه إذا رغب وإذا رهب وإذاشتهى وإذا غضب وإذا رضى حرم الله جسده على النار[٣].
امام صادق ٧ فرمود: به هنگام رغبت و ترس، به وقت ميل و غضب
[١] -نهج البلاغة: خطبه ١٧٥.
[٢] -صفاى اصفهانى: ٢٠٣.
[٣] -من لا يحضره الفقيه: ٤/ ٤٠٠، من الفاظ رسول الله ٦، حديث ٥٨٦٠؛ سفينة البحار: ٢/ ٥٥٠.