عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٣٨ - آراى ملا صدرا در مسئله نفس

است [كه تنها او آفريننده و بى‌نياز است و غير او مخلوق و از هر جهت نيازمند به اوست.].

و نيز فرموده:

[و في الأرض آيات للموقنين\* و في أنفسكم أ فلا تبصرون‌][١].

در زمين براى اهل يقين نشانه‌هايى [بر توحيد، ربوبيت و قدرت خدا] است.

\* و [نيز] در وجود شما [نشانه‌هايى است‌] آيا نمى‌بينيد؟

٣- هركس نفسش را بشناسد، جهان را شناخته و هركس جهان را بشناسد گويى خدا را ديده، چون خالق و آفريننده آسمان‌ها و زمين اوست؛ با ديدن خانه، صاحب خانه ديده شده.

با اين مشاهده كه علتش چشم باطن و ديده دل است، انسان از صف كافران- كه خداوند آنان را به خودشان واگذار كرده و به خاطر جهلشان در مقام توبيخ آن‌ها برآمده- خارج گشته و از خطر انحطاطى كه آن نابكاران بر اثر كورى باطن دچار شده‌اند رهيده و چه انحطاطى خطرناك‌تر از اين كه انسان در خانه خلقت باشد و صاحب خانه را نبيند؟!

خداوند بزرگ درباره اين تيره روزان و از خود بى‌خبران فرموده است:

[ما أشهدتهم خلق السماوات و الأرض و لا خلق أنفسهم و ما كنت متخذ المضلين عضدا][٢].

من ابليس و نسلش را در آفرينش آسمان‌ها و [در پديد آوردن‌]، زمين و در آفرينش خودشان شاهد و گواه نگرفتم [تا ياريم دهند] و من گمراه كنندگان را

[١] -ذاريات( ٥١): ٢٠- ٢١.

[٢] -كهف( ١٨): ٥١.