عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢٢ - ٢ - غضب و شهوت

٣- بترس از اين كه با زن نامحرم خلوت كنى كه من در آنجا واسطه نزديك كردن هر دو به هم هستم‌[١]!

در اين داستان عجيب، شيطان به سه برنامه خطرناك اشاره دارد: شهوت، غضب و حرص.

در هر صورت بايد گفت: بدون شك، فرار انسان از جهاد، ريشه‌اى جز حرص به دنيا ندارد و امتناع ابليس از سجده به آدم منشأى غير حسد نمى‌تواند داشته باشد و اين حسد، درب بسيار بزرگى است كه شيطان با ورودش، قدرت تسخير قلب را پيدا مى‌كند.

مى‌گويند: بعضى از پيامبران به شيطان گفتند: به چه چيز بر انسان غالب مى‌شوى؟ گفت: به حرص و هواى نفس.

مى‌گويند: ابليس در برابر بنده‌اى از بندگان خالص حق ظاهر شد؛ آن عبد بيدار از او پرسيد: در كدام يك از اخلاقيات انسان كمك مؤثرترى براى تو است كه او را به بدبختى بنشانى؟ گفت: خشم، چون انسانى به غضب گرفتار شود او را به بازى مى‌گيرم چنان كه كودك توپ را مى‌گيرد!

فيض كاشانى، آن انسان والا چنين گويد:

[١] -بحار الأنوار: ٦٠/ ٢٨٠، باب ٣، حديث ١٦٩.