عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٨٠ - طلب علم

دولت و حكومت او هستند، اگر نفس آلوده به سيئات باشد، اعضا و جوارح هم آلوده به سيئات خواهند شد و اگر آراسته به حسنات باشد، اعضا و جوارحى كه در زير فرمان او هستند، آراسته به حسنات خواهند بود.

در حقيقت بايد گفت: نفس، نسبت به اعضا و جوارح همانند منبع انرژى است و اعضا و جوارح نسبت به نفس همانند كارگر خرج كننده هستند.

اگر نفس، ظرف درستى‌ها و پاكى‌ها باشد، اعضا و جوارح با عمل خود، همان پاكى‌ها و درستى‌ها را در حقيقت خرج مى‌كنند و اگر نفس، ظرف ناپاكى‌ها و آلودگى‌ها باشد، اعضا و جوارح بالاجبار با عمل خود خرج كننده همان ناپاكى‌ها و آلودگى‌ها خواهند بود.

بايد گفت: ملاك سعادت و شقاوت انسان و علت خوشبختى و بدبختى او در دنيا و آخرت، نفس است.

انسان بايد با كمال جديت، به دنبال علمى كه مصالح و مفاسد نفس را شرح داده- كه در واقع همان علم اخلاق است- برود و چون آگاه به علل خوشبختى و بدبختى نفس شد، با كمال شدت آن علم را به كار بندد، يعنى از طريق تمرين و رياضت، نفس را به حسنات آراسته كرده و از رذايل پاك نمايد و بدون به دست آوردن اين علم و آراسته شدن به اين دانش و منور شدن به نور اين معرفت تهذيب نفس امكان ندارد.

اين معرفت است كه تحصيل آن از اهم واجبات است و به همين خاطر پيامبر اسلام ٦ آن را فريضه دانسته است.

اين معرفت و عمل به آن به انسان برترين قيم را مى‌دهد و از انسان موجودى الهى و ملكوتى مى‌سازد.

امام اميرالمؤمنين ٧ در روايتى فرمودند: