عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٦٦ - آثار معنوى مال حلال

به معرفت انسان نسبت به حقايق و عمل او براساس آن معرفت است.

آنچه را انسان بايد بداند و به آن عمل كند به وسيله كتب آسمانى به خصوص قرآن مجيد و انبيا و ائمه : و عاشقان جمال بيان فرموده و در اين زمينه چيزى فروگذار نشده است.

فرهنگ پاك الهى آنچه به مصلحت دنيا و آخرت بشر بوده و هرآنچه براى دنيا و آخرتش ضرر داشته بيان كرده و حجت را بر تمام انسان‌ها تمام نموده است.

فردا در پيشگاه جناب حق، احدى براى نقص و خطا و اشتباه و عصيان و گناه خود دليل وعذرى نخواهد داشت.

با توجه به اين كه خداى مهربان تمام علل و عوامل رشد و كمال را براى انسان فراهم آورده، اگر انسان در رساندن خود به پيشگاه حق كوتاهى كند، با دست خود، علت سقوط خويش و افتادن در خزى دنيا و عذاب آخرت را فراهم كرده و چشاندن ذلت دنيا و عذاب آخرت بر او از طرف حق تعالى حتم و حق است.

انسان بايد براى يادگيرى خواسته‌هاى خداوند و به اجراى آن قيام كند و با دقت در معارف الهيه، به اين معنا ايمان پيدا كند كه خداوند عزيز با وضع مقرراتش به خصوص در باب حلال و حرام جز خير و مصلحت و عزت و شرف انسان هدفى نداشته و وضع قوانين، از باب محبت و عشقى كه به انسان داشته، صورت گرفته است.

انصاف و مردانگى و جوانمردى و فتوت و كرامت و بزرگوارى، اقتضا مى‌كند كه انسان دل از همه بردارد و گوش از شنيدن صداى غير دوست ببندد و قلب را يك پارچه به نور عشق يار منور كرده و تمام اعضا و جوارح را در خدمت دوست قرار بدهد و جز به دعوت دوست گوش فرا ندهد و در تمام زواياى حيات، خود را مأمور دوست دانسته و جز در راه او و براى او خدمت ننمايد و به قول فيض كاشانى‌