عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٠٢ - عقل و فكر در روايات

الله عزوجل: [

إنما يتذكر أولوا الألباب‌][١]

.[٢]

پبامبر اسلام ٦ فرمود: خداوند چيزى در ميان بندگان بالاتر از عقل قسمت نكرده، پس خواب عاقل برتر از بيدارى جاهل است و افطار خردمند بالاتر از روزه جاهل است و ماندن انديشمند بهتر از سفر بى‌خرد است؛ نبى و رسولى مبعوث نشد مگر اين كه خداوند عقلش را كامل كرد و عقل هر پيغمبرى از عقول تمام امتش برتر بود، آنچه را پيامبر در درون نيت مى‌كند، به خاطر برترى عقلش از كوشش كوشندگان بالاتر است؛ خردمند، فرايض الهى را جز از طريق خط عقل و خرد بجاى نمى‌آورد، عابدان با جميع عبادتشان از نظر ثواب و بهره به پاى عاقل نمى‌رسند، به حق، عقلا همان صاحب مغزانى هستند كه خداوند درباره آنان فرمود: فقط خردمندان [بينادل‌] متدكر [حق‌] مى‌شوند.

قال رسول الله ٦: إذا بلغكم عن رجل حسن حاله فانظروا فى حسن عقله فإنما يجازى بعقله‌[٣].

پيامبر ٦ فرمود: هرگاه خبر نيكى حال كسى به شما رسيد، در حسن خردش بنگريد؛ زيرا جزاى فردا با توجه به عقل آدمى است.

روى عن ابن عباس أنه قال: أساس الدين بنى على العقل، وفرضت الفرائض على العقل، وربنا يعرف بالعقل، ويتوسل إليه بالعقل، والعاقل أقرب إلى ربه من جميع المجتهدين بغير عقل، ولمثقال ذرة من بر العاقل أفضل من جهاد الجاهل ألف عام‌[٤].

[١] -رعد( ١٣): ١٩.

[٢] -المحاسن: ١/ ١٩٣، باب العقل، حديث ١١؛ بحار الأنوار: ١/ ٩١، باب ١، حديث ٢٢.

[٣] -الكافى: ١/ ١٢، كتاب العقل والجهل، حديث ٩؛ بحار الأنوار: ١/ ٩٣، باب ١، حديث ٢٤.

[٤] -روضة الواعظين: ١/ ٤، مجلس فى ماهية العقول؛ بحار الأنوار: ١/ ٩٤، باب ١، حديث ٢٨.