عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٦٥ - لذت و الم نفس

و اكثر نفوس انسان حسى هستند، يعنى همان نفوس پست محكوم حس و محسوساتند و نفوس متوسطه يعنى انسان وهمى نسبت به آنان بسيار اندكند گرچه طبقه متوسطه نسبت به عالى باز بسيارند.

اما طبقه انسان عقلى كه انسان به حقيقت، آن‌ها هستند بسيار بسيار اندكند كه فرموده‌اند:

المؤمن أعز من الكبريت الاحمر[١].

مومن از كبريت احمر ناياب‌تر است.

آنان گوهرى كمياب و در ادوار عالم افرادى قليل، به آن مقام شامخ راه يافته و بدان كاخ رفيع منزل يابند.

ابو على سينا گويد:

«جل جناب الحق أن يكون شريعة لكل وارد أو يرد عليه إلا واحدا بعد واحد»[٢].

مقام شامخ مشاهده حق برتر از آن است كه همه‌كس آنجا راه يابد مگر ادوارى بگذرد تا افرادى بلند همت و افروخته به نور معرفت بلكه سوخته عشق و محبت لايق آن مقام عزت و سلطنت شوند!!

قصه كوتاه كه صفات و ملكات عالى كه به اتفاق انبيا و حكما، فضيلت و شرافت حقيقى انسان به آن مربوط است، سرچشمه حقيقى و سبب اصلى آن در نفس، معرفت خدا و محبت به جمال حق و كمال مطلق و بزرگى روح و قوت و استعلاى نفس ناطقه است، كه هرچه نفس عالى‌تر است و معشوق و مشتاق اليه او بزرگ‌تر آثار اين صفات بيش‌تر در او پديدار است.

[١] -الكافى: ٢/ ٢٤٢، باب فى قلة عدد المؤمنين، حديث ١؛ بحار الأنوار: ١٤/ ١٥٩، باب ٨، ٣.

[٢] -الصوارم المهرقة: ٢٦٦.