عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٤٤ - جهل نسبت به نفس، بزرگترين خطر
شد، كسى كه نفس را و موقعيت و جايگاه عالىاش را در خلقت نمىشناسد، خطى جز خط ظواهر و خطى جز خط شهوات نخواهد داشت.
دانشمند بزرگ مصرى در كتاب جاهليت قرن بيستم در بخش گرفتار بودن بشر به جاهليت به خصوص نسبت به جايگاه خود در خلقت، مىگويد:
از نشانههاى مشترك جاهليت امروز با ديروز، سرازير شدن در مسير شهوات است و اگرچه اسباب و موجبات اين امر در نهاد فطرت خود آدمى نهفته است، ولى اين حالت در اثر دور ماندن از آيين خدا رخ مىدهد.
شك نيست كه شهوات براى انسان امرى خوشايند است، چنان كه قرآن كريم در اينباره فرموده است:
[زين للناس حب الشهوات من النساء و البنين و القناطير المقنطرة من الذهب و الفضة و الخيل المسومة و الأنعام و الحرث ذلك متاع الحياة الدنيا ...][١].
محبت و عشق به خواستنىها [كه عبارت است] از زنان و فرزندان و اموال فراوان از طلا و نقره و اسبان نشاندار و چهارپايان و كشت و زراعت، براى مردم آراسته شده است؛ اينها كالاى زندگى [زودگذر] دنياست.
در اين آيه رؤوس مطالب انسانى و اصول شهوات نفسانى از قبيل زنان وفرزندان وذخائر زر و سيم و اسبهاى سبكخيز و ساير چهارپايان و كشت و زرع را بيان كرده و آن گاه تذكر داده است كه اين امور، سرمايه و متاع زندگى دنياست.
شك نيست كه وجود اين امور براى زندگى بشر ضرورى است و آدمى بدون استفاده از آن قادر به انجام وظيفه خلافت خدا در زمين نيست و به همين جهت
[١] -آل عمران( ٣): ١٤.