عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢٨ - علم به فقر ذاتى

[ألا ترى أن العبد إذا ذكر الله تعالى بالتعظيم خالصا إرتفع كل حجاب بينه وبين الله من قبل ذلك‌]

از آيات قرآن و متون اسلامى استفاده مى‌شود كه مهم‌ترين و مؤثرترين ذكر، ذكر قلبى است.

طريقه كسب معرفت حقيقى‌

ذكر قلب عبارت از ياد خداست و اين ياد، معلول معرفت انسان به حضرت اوست.

آن معرفتى كه ثمره‌اش يافتن و درك «لا إله إلا الله»، و «لا حول ولا قوة إلا بالله»، و «لا مؤثر فى الوجود إلاالله»، و «ليس فى الدار غيره ديار» است.

علم به فقر ذاتى‌

انسان چون نسبت به خود و تمام آفرينش به درياى فكرت فرو رود، به اين نتيجه مى‌رسد كه همه موجودات، فقير بالذات و محتاج مطلق‌اند و به اين حقيقت دست مى‌يابد كه هيچ‌يك از موجودات عالم را بزرگى نمى‌رسد و در وجود آن‌ها هم علتى كه سبب ادعاى بزرگى از طرف آنان شود وجود ندارد.

در پايان اين فكر نورانى و انديشه روحانى حقارت و فقر ذاتى تمام موجودات‌