شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٤٠ - حكايت(٢٦) شنيدم كه از نيكمردى فقير

حكايت (٢٦) [شنيدم كه از نيكمردى فقير ....]

[١] طبيعت‌شناسان: مراد پزشكان است. اين بيت در متن نسخه على يف ضبط نشده.

[٢] هرگاه به شخص گمراه بگويى راه درست ميروى، مرتكب گناه بزرگى شده‌اى. در بعضى نسخه‌ها« جفايى تمامست و جورى قوى» ضبط شده است.

[٣] - فايق: عالى- والا.

[٤] سقمونيا:( با فتح اول) از ريشه اسكامونياainomakS نام گياهى است تلخ و زهرآگين. بر كسى كه شايسته خوردن سقمونياى تلخ است، شهد و شير و شكر بسيار عالى عرضه مدار.

[٥] پرويزن: غربال. بيت در مقام وصف داروى تلخ پند است كه نصيحت‌گرى مشفق، همچون سعدى در اختيار بيماران گذاشته است. عناصر اين دارو، از غربال علم و معرفت بيخته شده و هر جزء آن ناشى از تجارب روزگاران است، آنگاه جهت آنكه تلخى دارو كام بيمار را نيازارد، آنرا با شهد و شكر آميخته است.

[٦] گويا بر زبان آن فقير، سخن حقى ناموافق با نظر شاه، جارى شده بود و شاه را بعلت گردنكشى بر او خشم گرفت.