شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٢٤ - قسمت دوم شيخ اجل در بوستان كه چه كسانى اقتفا كرده است

بايد كه پادشاه بر تن ستم نكند.»

«اگر دشمنان منهزم شوند، گناهشان عفو كند و بكشتن ايشان نشتابد، زيرا كه زنده را توان كشت، اما كشته را زنده نتوان كرد.»

در كتاب نصيحت الملوك، چاپ تهران كه استاد همايى تصحيح فرموده‌اند، قصه فقيهى از نژاد سياه مندرج است كه در مجلس مأمون، زيردست همه مى‌نشيند و بوسيله جواب گفتن به همه مسائل مشكل، ارج و قدر خود را بر- مأمون و علماى حاضر محضر وى مسلم ميدارد. نظير اين قصه را شيخ اجل در بوستان با مطلعى چنين آغاز كرده است‌

البته واقعه با داستان فقيه مذكور در كتاب نصيحت الملوك از نظر جزئيات فرق دارد و شيخ اجل با اشاره‌يى باز مى‌نمايد كه فقيه پيروزمند كسى جز خود او نبوده است.

٤- حجة الاسلام غزالى مصنف احياء علوم الدين و كيمياى سعادت در طرز فكر همه علماى اخلاق، اثرى نافذ داشته است. اين دو كتاب چنانكه ميدانيم همه مسائل عرفانى را مورد بحث قرار داده و مجموعه‌اى، از مهلكات و منحيات را بر مبناى احاديث نبوى فراهم آورده و يكايك از سجاياى اخلاقى را دقيقا بيان كرده است. مسلما شيخ اجل كه بسيارى از سخنانش را به گفتار و كردار پيغمبر متكى ساخته به كتابهاى غزالى نظر داشته است.

٥- قتيبه دينورى كه كتاب «آداب الحرب» يكى از كتب پرارزش اوست اين كتاب را مبتنى بر متن پهلوى آيين‌نامه نگاشته و شيخ اجل در باب اول بوستان مطالب آنرا به ايجاز نقل كرده است.

٦- ابو الفرج عبد الرحمن بن على بن الجوزى واعظ و مذكر مشهور و صاحب تأليفات عديده، در هريك از نويسندگان بعد از خود، ذى اثر بوده است و مخصوصا چون شيخ از سبط ابن الجوزى يعنى شمس الدين يوسف بن قزاوغلى كسب ارشاد ميكرده، در كتب ابن الجوزى بزرگ، مطالعاتى داشته است.

٧- شيخ شهاب الدين سهروردى ابو حفص عمر بن محمد متوفى بين سالهاى‌