سرش باز پيچيد و رگ راست شد		و گروى نبودى ز من‌[١] خواست شد
شنيدم كه سعيش فراموش كرد		زبان از مراعات خاموش كرد
دگر نوبت آمد به نزديك شاه‌		نكرد آن فرومايه در وى نگاه‌
خردمند را سر فرو شد به شرم‌		شنيدم كه ميرفت و ميگفت نرم:
اگر دى نپيچيدمى گردنش،		نپيچيدى امروز روى از منش‌
فرستاد[٢] تخمى بدست رهى:		كه بايد كه بر عود سوزش نهى‌
فرستاده آمد بر شهريار		بكرد آنچه گفتش خداوندگار
ملك را يكى عطسه آمد ز دود		سر و گردنش همچنان شد كه بود
به عذر از پى مرد بشتافتند		بجستند بسيار و كم يافتند
مكن، گردن از شكر منعم مپيچ‌		كه روز پسين سر برآرى به هيچ‌

حكايت (٣) [يكى گوش كودك بماليد سخت ....]

يكى گوش كودك بماليد سخت:		كه اى بو العجب‌[٣] راى برگشته بخت‌
ترا تيشه دادم كه هيزم شكن‌		نگفتم كه ديوار مسجد بكن‌
زبان آمد از بهر شكر و سپاس،		به غيبت نگرداندش حق‌شناس‌
گذرگاه قرآن و پند است گوش:		به بهتان و باطل شنيدن مكوش‌
دو چشم از پى صنع بارى‌[٤] نكوست‌		ز عيب برادر فروگير و دوست‌
شب از[٥] بهر آسايش تست و روز		مه روشن و مهر گيتى‌فروز
نسيم از براى تو فراش‌وار،		همى گستراند بساط بهار

[١] ز من: بر وزن خشن ج( ز منون و زمين) ج( ز منى بفتح اول و سكون ثانى و الف مقصور) زمينگير. مزمن هم از اين ريشه است مراد مصراع اينست كه اگر آن طبيب نبود و سرشرا نميپيچيد و رگها را درست نميكرد ملكزاده زمينگير ميشد.

[٢] فرستاد تخمى بدست رهى: پزشك تخمه گياهى بدست يكى از بندگان خودش براى پادشاه فرستاد و دستور داد كه آنرا بر عودسوز بگذارد.

[٣] - بو العجب: مركب است از« ابو» پدر« و العجب» شگفتى. برخى ميگويند بو العجب صورت محرف« پرعجب» است: بنابر پندار اخير بايد بالعجب بدون واو نوشته شود لكن قول اول صحيح‌تر مينمايد.

[٤] بارى و بارى‌ء: آفريدگار و لفظ اول بمعنى تراشنده نيز هست در بعضى نسخه‌ها بجاى« بارى»« يزدان» ضبط شده است.

[٥] شب از بهر آسايش تست و روز: اشاره دارد به چند آيه قرآنى منجمله آيه ٧ و ٨ از سوره نبأ:« وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً».