ملك زين حكايت چنان برشكفت،		كه جرمش ببخشود و چيزى نگفت‌
وزينجانب افتان و خيزان جوان،		همى رفت بيچاره هر سو دوان‌
يكى گفتش از چارسوى قصاص:		چه كردى؟ كه آمد به جانت خلاص؟
بگوشش مرو گفت: كاى هوشمند،		به دانگى همى جان رهيدم ز بند
يكى تخم در خاك از آن مينهد،		كه روز فروماندگى بر دهد
جوى‌[١] باز دارد بلايى درشت‌		عصايى‌[٢] شنيدى كه عوجى بكشت‌
حديث درست آخر از مصطفى است‌		كه بخشايش و خير، دفع بلاست‌
عدو را نبينى در اين بقعه پاى،		كه بو بكر سعد است كشور خداى‌
بگير، اى جهانى به روى تو شاد،		جهانى، كه شادى به روى تو باد
كس از كس به دور تو بارى نبرد		گلى در چمن جور خارى نبرد
تويى سايه لطف حق بر زمين،		پيمبر صفت رحمة العالمين‌[٣]
ترا قدر اگر كس نداند چه غم؟		شب قدر[٤] را مى‌ندانند هم‌

حكايت (٢٥) [كسى ديد صحراى محشر به خواب ....]

كسى ديد صحراى‌[٥] محشر به خواب،		مس تفته‌[٦] روى زمين ز آفتاب‌

[١] جوى باز دارد ...: اشاره به حديث نبوى« الصدقه تدفع البلاء» دارد كه در بيت بعدى ترجمه آن آمده است.

[٢] عصايى شنيدى ...: مراد عصاى موسى است كه ميگويند بر ساق عوج بن عنق زد و او را هلاك كرد( عوج بن عنق يكى از كافران زمان موسى بود و از جهت درازى قد، به او مثل ميزنند). برحسب سفر تثنيه و سفر اعداد تورات، عوج شهريارى بوده كه اسرائيليان را به- مملكت خويش راه نميداده است لكن سرانجام شكست يافته و شش شهر از قلمرو حكومتش ميان چند سبط بنى اسرائيل تقسيم شده است.( در تورات عصا منسوب به هارون است).

[٣] - رحمة العالمين: اشاره است به آيه مباركه ١٠٦ از سوره انبياء( وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ) از اين آيه رسالت پيغمبر اكرم بر همه جهانيان استفاده مى‌شود.

[٤] شب قدر: يكى از شبهاى ماه رمضان است كه سوره مباركه« قدر» درباره آن نازل شده و به موجب آيه سوم آن« شب قدر» بهتر از هزار ماه است. شب قدر در ميان اهل بابل هم عنوان و ارزشى داشته است( رك- اعلام قرآن، مقاله رمضان).

[٥] صحراى محشر: گذشته از وصفى كه در قرآن مجيد و نهج البلاغه و احاديث نبوى از وضع محشر آمده، رساله« غفران ابو العلاء معرى» مبتنى بر تجسم انتقادى صحراى محشر است و ميتوان گفت ابو العلاء بر« دانته» و نويسندگان ديگر در اين باب سبقت داشته.

[٦] مس تفته: اشاره دارد به آيه ٣٥ از سوره« رحمن»« يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ» ترجمه:« بر شما جن و انس پاره‌يى از آتش و مس گداخته فرستاده ميشود و از شما جانبدارى و مددكارى نميشود».