شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٨٣ - حكايت(١٥) شنيدم كه مرديست پاكيزه بوم

حكايت (١٥) [شنيدم كه مرديست پاكيزه بوم ....]

[١] گوش كن: منتظر باش. گوش كردن علاوه بر شنيدن با توجه، به معنى نگاهداشتن و منتظر بودن و نگهبانى كردن و محافظت هم آمده است. مراد مصراع اينست كه منتظر زيادى غذا و نيمخورده ديگران مباش.

[٢] اشاره است به آيه‌يى از سوره نجم‌« وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌» از رنج دست و بازوى خود بخور تا همچنانكه نتيجه سعى هركس در آخرت در ترازنامه و ميزان اعمال خودش ثبت ميشود در اين جهان هم نتيجه سعى خودت در ترازويت باشد. ناظر است به حديث نبوى« افضل ما ياكل الرجل من عمل يده» ترجمه:« بهترين و فاضلترين چيزى كه هر مرد ميخورد، چيزى است كه از كار دست خودش به حاصل آمده باشد»

[٣] - قاصد: قصدكننده.

[٤] زرش ديدم ...: اين بيت در متن على يف ضبط نشده.

[٥] ولى بى‌مروت ...: در متن على يف مصراع چنين است:« ولى بى‌مروت چو شاخ كبست» كبست حنظل، هندوانه ابو جهل است كه بسيار تلخ و زهرآگين است.

[٦] گر مرو مرد بود ...: مردى بود كه به گرمى و با روى خوش و سخنهاى نيكو پذيراى مردم ميشد ولى هرگز زير ديگدانش آتشى روشن نميشد، كنايه از آنكه خسيس-