شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٥٠ - ستايش پيغمبر
|
شبى[١] برنشست از فلك برگذشت |
به تمكين و جاه از ملك درگذشت |
|
|
چنان گرم در تيه[٢] قربت براند |
كه بر سدره[٣] جبريل ازو بازماند |
|
|
بدو گفت سالار بيت الحرام[٤] |
كه اى حامل[٥] وحى، برتر خرام[٦] |
|
|
چو در دوستى مخلصم يافتى[٧]، |
عنانم ز صحبت چرا تافتى؟ |
|
|
بگفتا فراتر مجالم نماند |
بماندم كه نيروى بالم نماند |
|
[١] بيت اشاره دارد به معراج پيغمبر اكرم كه از ضروريات اسلام است و به عقيده اكثر مفسران، آيه اول از سوره اسراء و چند آيه از آغاز سوره نجم اشاره به واقعه معراج دارد و پيغمبر اكرم، تا آنجا بالا ميرود كه جبرئيل امين را كه مقربترين فرشته است امكان پرواز نميماند و مصراع دوم به همين خصوصيت اشاره دارد( در مذاهب ديگر، نيز معراج به صورتهاى گوناگون وجود دارد و به عقيده مسيحيان و مسلمانان حضرت عيسى و« اليسع» زنده در آسمانند. خضر و الياس را هم از جمله مردانى ميدانند كه هنوز زندهاند و ادريس هم از جمله زندگان ميباشد كه در آسمان بسر ميبرند( رجوع شود به اعلام قرآن مقالات اليسع- موسى- الياس- ادريس- عيسى) در آيين زرتشت از معراج ارادى ويراف گفتگو در ميان است.
[٢] تيه: بنابر مشهور، نام وادى است كه موسى و بنى اسرائيل مدت چهل سال در آن گمشده بودند و اين نام مقتبس است از عبارت« يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ» آيه بيست و پنجم از سوره مائده است در اينجا مجازا از نظر وسعت و بىپايانى، بر جايگاه قرب كامل به حق كه محاط در حيرت است، اطلاق گرديده و مراد اينست كه حضرت پيغمبر بر اسب براق بنشست و در وادى بىپايان قربت، توسن براند.
[٣] - سدره: بكسر سين سدرة المنتهى، درختى است در بهشت و در پيشگاه عرش، نام اين درخت در سوره نجم آمده است و ميگويند: جبرئيل از سدرة المنتهى ديگر قدرت پرواز نداشت و پيغمبر اكرم از اين مقام برتر رفت و اين امر مبين آنست كه انسان كامل بر مقربترين فرشتگان مزيت و كرامت دارد.
[٤] بيت الحرام: خانه كعبه است كه داراى حرمت و كرامت است و مراد از سالار بيت الحرام پيغمبر اكرم است.
[٥] حامل وحى: حملكننده وحى، مراد جبرئيل است كه به همه پيغمبران و به پيغمبر ما از جانب خدا وحى ميآورده است.
[٦] خرام: فعل امر است از خراميدن.
[٧] پيغمبر به جبرئيل گفت: با آنكه اخلاص و دوستى مرا دريافتهاى، چرا از صحبت و همراهى دريغ ميدارى و عنان باز ميتابى و با من پيش نميروى؟