شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٢٣٨ - حكايت(٢) جوانى خردمند و پاكيزه بوم
حكايت (١) [يكى قطره باران ز ابرى چكيد ....]
|
يكى قطره باران ز ابرى چكيد، |
خجل شد چو پهناى دريا بديد: |
|
|
كه جايى كه درياست من كيستم؟ |
گر او هست، حقا[١] كه من نيستم |
|
|
چو خود را به چشم حقارت بديد، |
صدف در كنارش به جان پروريد |
|
|
سپهرش[٢] به جايى رسانيد كار، |
كه شد نامور لؤلؤى شاهوار |
|
|
بلندى از آن يافت كو پست شد |
در نيستى كوفت تا هست شد |
|
|
تواضع كند هوشمند گزين |
زند شاخ[٣] پرميوه سر بر زمين |
|
حكايت (٢) [جوانى خردمند و پاكيزه بوم ....]
|
جوانى خردمند و پاكيزه بوم، |
ز دريا برآمد به دربند روم |
|
|
درو فضل ديدند و عقل و تميز |
نهادند رختش به جايى عزيز |
|
|
سر صالحان گفت روزى به مرد: |
كه خاشاك مسجد بيفشان و گرد |
|
|
همان كاين سخن مرد رهرو شنيد، |
برون رفت و بازش كس آنجا نديد |
|
|
بر آن حمل كردند ياران و پير، |
كه پرواى خدمت نبودش فقير |
|
|
دگر روز خادم گرفتش به راه: |
كه ناخوب كردى به راى تباه |
|
|
ندانستى اى كودك خودپسند، |
كه مردان ز خدمت به جايى رسند؟ |
|
|
گرستن گرفت از سر صدق و سوز: |
كه اى يار جانپرور دلفروز، |
|
|
نه گرد اندر آن بقعه ديدم، نه خاك |
من آلوده بودم در آن جاى پاك |
|
[١] حقا: قيد تأكيد است و از نظر نحو عربى مفعول مطلق است براى فعل مقدر. برخى هم به اعتبارى آنرا« حال» مينگرند.
[٢] سپهر: از ريشه پارسى باستانى و پهلوى گرفته شده و همريشه است باer ?ehpS به معنى« كره». برخى معتقدند كه سپهر از سانسكريت مأخوذ است و همريشه است با سپيد.
ضمير« ش» در« سپهرش» مضاف اليه مقطوع است براى« كار».
[٣] - زند شاخ پرميوه سر بر زمين: نظير از شعر عرب.
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|