شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٠٨ - حكايت(١٢) چنان قحط سالى شد اندر دمشق

[١] بخوشيد: بخشكيد.

[٢] نماند آب ...: نوعى استثناى منقطع است، زيرا از آب، آب معمولى اراده شده و آب چشم كه اشك باشد و از جنس آن نيست از آن استثنا شده. آوردن چنين استثنا در سخن نوعى صنعتگرى است.

[٣] - بى‌برگ: به عنوان لفظ مشترك در دو معنى بكار رفته، هم به معنى بينوا و هم به معنى فاقد برگ استعمال شده است.

[٤] سخت: در اينجا قيد است براى« درمانده»،« سست و درمانده» مسند است براى« قوى بازوان». در مصراع، صنعت تضاد به چشم ميخورد.

[٥] پيش آمدم:« ضمير م» مضاف اليه است براى« پيش».

[٦] مكنت( با ضم اول): دارايى و ثروت.

[٧] بغريد. در بعضى نسخه‌ها« بتنديد» بمعنى خشمگين شد.

[٨] نه باران ...: مراد اين است كه نه بارانى از آسمان فرو ميبارد و نه آه مظلومى به آسمان بالا ميرود. فريادخوان، يعنى خواننده با فرياد.

[٩] ترياك: يونانى الاصل است به معنى ضد گزش درندگان و پادزهر. معرب آن ترياق و درياق است. رجوع شود به شرح گلستان.