خدايا دلم خون شد و ديده ريش‌		كه مى‌بينم انعامت از گفت، بيش‌
نگويم دد و دام و مرغ و سمك‌[١]		كه فوج ملايك بر اوج فلك،
هنوزت سپاس اندكى گفته‌اند		ز بيور[٢] هزاران يكى گفته‌اند
برو سعديا دست و دفتر بشوى‌		به راهى كه پايان ندارد مپوى‌
نداند كسى قدر روز خوشى،		مگر روزى افتد به سختى كشى‌
زمستان درويش در تنگسال،		چه سهل است، پيش خداوند مال‌
سليمى كه يكچند نالان نخفت،		خداوند را شكر صحت نگفت‌
چو مردانه‌رو باشى و تيزپاى‌		به شكرانه‌[٣] با كند پايان‌[٤] به پاى‌
به پير كهن بر، ببخشد جوان‌		توانا كند رحم بر ناتوان‌
چه دانند جيحونيان قدر آب؟		ز واماندگان پرس در آفتاب‌
عرب را كه در دجله باشد قعود[٥]،		چه غم دارد از تشنگان ز رود[٦]؟
كسى قيمت‌[٧] تندرستى شناخت،		كه يكچند بيچاره در تب گداخت‌
ترا تيره شب كى نمايد دراز،		كه غلطى ز پهلو به پهلوى ناز!
برانديش از افتان و خيزان تب‌		كه رنجور داند درازاى شب‌
به بانگ دهل خواجه بيدار گشت‌		چه داند شب پاسبان چون گذشت؟

[١] سمك: ماهى- سمك با« سكون ميم» بمعنى ارتفاع است و با اوج فلك ايهام تناسبى دارد.

[٢] بيور: ده هزار، ريشه اوستائى و پهلوى دارد و بزرگترين عدديست كه در اوستا ديده ميشود.

[٣] - شكرانه: تركيبى است شبيه شاگردانه.« حق شكر».

[٤] به شكرانه با كندپايان به پاى: مراد اينست كه هرگاه مردى تيزپاى باشى، به شكرانه اين نعمت كه دارى بايد كند پايان را رعايت كنى و چندان سرعت نگيرى كه آنان نتوانند با تو همگامى كنند.

[٥] قعود: نشستن( در عربى قيام و قعود علاوه بر معنى مصدرى ممكن است معنى جمعى هم داشته باشد به معنى ايستادگان و نشستگان).

[٦] زرود: گفته‌اند نام كوهى است در مكه كه بى‌آب و گياه است و بعضى مردم نذر ميكنند كه اين كوه را پياده طى كنند. و بعضى آنرا نام صحرايى پنداشته‌اند. معنى صحيح آن از فرهنگ‌ها بدست نيامد. ممكن است ز رود از ريشه« زرد» بمعنى گلوگير كردن يا بمعنى درهم پيوستن حلقه‌هاى زره باشد. در صورت اول زرود( به فتح اول) كسى است كه لقمه او را گلوگير كند و در صورت دوم‌شخص زير سلاح و زره است.

[٧] كسى قيمت تندرستى شناخت: ناظر است به اين كلمه حكمت‌آميز« نعمتان لا يعرف قدرهما الا من فقدهما: الصحة و الامان».