جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٣٩٤ - مطلب دوم در بيان آن چه فى الجمله ميراثخوار را از ميراث بردن مانع مىشود
ازو نمىبرد بلكه تعلق به بيت المال دارد و بعضى برآنند كه ميراث مىبرد چه معتق در اين صورت در حكم معدومست و ديت مقتول را كسى مىبرد كه وارث مالست و بعضى از مجتهدين منع قرابت[١] مادرى كردهاند و بعضى از ايشان منع خواهران پدرى كردهاند.
چهارم لعان كردن چه بعد از لعان زن و شوهر از يكديكر ميراث نمىبرند و فرزندى كه به سبب انكار از لعان واقع شده او از پدر و پدر ازو ميراث مىبرند و در بعضى از روايات[٢] وارد شده كه او از خال ميراث نمىبرد امّا خال ازو ميراث مىبرد اقرب آنست كه هر دو ميراث مىبرند و اگر پدر بعد از لعان اعتراف به فرزندى او كند او ازو ميراث نمىبرد و آيا در اين صورت خويشان پدر ازو مىبرند در آن خلافست.
پنجم زنا كردن چه فرزند زنا ميراث از پدر نمىبرد و پدر ازو و خويشان او نيز ازو ميراث نمىبرند امّا پسر او و زوجه و معتق و ضامن جريره و امام ازو ميراث مىبرند.
ششم برى شدن پدر از گناهان پسر نزد حاكم شرع چه اين نيز مانع ميراث بردن اوست از پسر بر قول بعضى از مجتهدين و اكثر برآنند كه منع ميراث نمىكند.
هفتم برى ساختن پدر پسر خود را از ميراث چه در اين صورت پسر از ثلث تركه محرومست[٣].
هشتم مشكوك بودن نسب مثل آن كه زنى يا كنيزى را كه مولى يا شوهر دخول كرده باشد اجنبى به او دخول كند در طهر واحد چه فرزندى كه در اين حالت حاصل شود مشكوك فيه خواهد بود چه در اين صورت پدر از پسر و پسر از پدر ميراث نمىبرد و ميراث پسر او از فرزندان اوست و سنت است كه پدر جهت او حصّه از مال خود بيرون كند و بعضى از مجتهدين انكار اين قسم نيز كردهاند.
نهم غيبت مقطعه يكى از ميراثخوار چه آن مانعست از ميراث بردن او تا آن كه زندگى او به گواه دانسته شود يا بگذشتن مدّتى كه آن قدر مدّت كسى زنده نتواند بود و بعضى از مجتهدين[٤] گفتهاند كه در اين صورت چهار سال مال او را نگاه دارند و در اين چهار سال او را طلب كنند پس اگر يافت نشود مال او را ميانه ورثه قسمت كنند.
دهم قرضى كه تمام تركه را فرا گرفته باشد.
يازدهم دو كس به يك دفعه مردن يا آن كه مشتبه شده باشد تقدّم و تاخر هر يك بغير سبب غرق يا حرق[٥] يا هدم چه در اين صورت چنانچه عن قريب مذكور مىشود از يكديكر ميراث نمىبرند و مال هر يك از ورثه از احياى اوست.
دوازدهم در شكم بودن طفل چه تا از شكم زنده بيرون نيايد ميراث نمىبرد
[١] البتّه ترك احتياط نخواهند نمود صدر دام ظلّه
[٢] در مورد ورود روايات ترك احتياط را ننمايند صدر دام ظلّه
[٣] معلوم نيست صدر دام ظلّه العالى
[٤] فرمايش بعض از مجتهدين خالى از وجه نيست ولى الاحتياط سبيل النجاة صدر دام ظلّه
[٥] الحاق حرق به هدم و غرق معلوم نيست صدر دام ظلّه