جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٣٩٣ - مطلب دوم در بيان آن چه فى الجمله ميراثخوار را از ميراث بردن مانع مىشود
و بعضى از مجتهدين گفتهاند كه سواى پدر و مادر و فرزند كسى ديگر را نمىخرند.
دوّم كافر بودن چه كافر از مسلمان ميراث نمىبرد و اگر چه نزديك باشد تا آن كه ضامن جريره اولى از پسر كافر است امّا مسلمان از كافر ميراث مىبرد و ورثه كافر او را از ميراث بردن منع مىكند و اگر چه نزديك باشند امّا اگر ورثه مسلمان موجود نباشند ورثه كافر ميراث مىبرند و فرقى ميانه كافر حربى و ذمّى و خارجى و ناصبى و غالى نيست در ميراث بردن از يكديكر و بعضى از مجتهدين بر آنند كه ناصبى و غالى از غير خود از كفّار ميراث مىبرند و در عكس ميراث نيست امّا در ميانه مبتدعه از مسلمانان و اهل حق توارث جايز است و بعضى از مجتهدين گفتهاند كه مؤمن از اهل بدعت ميراث مىبرد امّا او از مؤمن ميراث نمىبرد و ورثه كافر اگر پيش از قسمت تركه مسلمان شوند همه شريكند اگر مساوى باشند و تمام مال را مىبرند اگر اولى باشند خواه ميّت مسلمان باشد و خواه كافر و ورثه اطفال در ميراث بردن تابع پدر و مادرند در اسلام و كفر چه بحسب اسلام ميراث مىبرند.
سيّم كشنده بودن چه كشنده را از مال ميّت ميراثى نيست و اگر جمعى در قتل شريك باشند همه از ميراث ممنوعند اگر عمدا كشته باشند و در آن كه اگر به خطا باشد خلافست مشهور آنست كه از ديت او ممنوعند و اگر شبه عمدا باشد در آن نيز خلافست بعضى از مجتهدين برآنند كه اگر شخصى پسر خود را جهت تاديب بزند چنانكه بميرد ميراث ازو مىبرد و هم چنين اگر جراحت كسى از خويشان خود را ببندد يا بدوزد كه بميرد ميراث ازو مىبرد و اگر طفلى يا ديوانه كسى را بكشد ميراث مىبرد و منع ميراث مخصوص قاتلست پس فرزند قاتل ميراث مىبرد مگر در صورتى كه آقا غلامى را آزاد كند آنگاه آن غلام را بكشد و آقا را پسرى باشد چه در اين صورت بعضى از مجتهدين گفتهاند كه اينجا پسر مولى از غلام ميراث نمىبرد زيرا كه انتقال ولايت پسر بعد از مردن پدر است و پدر پيش از مردن ولاى او ساقط شده و بعضى برآنند كه در اين صورت نيز ميراث مىبرد زيرا كه ولا منتقل مىشود از اقرب با بعد با عدم او و در اين حال معتق در حكم عدمست و هم چنين خلافست در آن كه هر گاه معتق كافر باشد و بگريزد و بدار حرب برود و او را بگيرند و بنده كنند و او فرزندى داشته باشد آنگاه غلامى كه معتق آزاد كرده بود بميرد بعضى گفتهاند كه در اين صورت ولد معتق ميراث