تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٨٣ - گفتار آن حضرت در باره«اصطفا» بندگان برگزيده
گفتند: آرى. فرمود: پس بر همه امت حرام است؟ گفتند: نه.
فرمود: اين فرق بين آل و امت، واى بر شما، شما را به كجا مىبرند، آيا از «ذكر» رويگردانيد يا گروهى اسرافكاريد؟ مگر نمىدانيد كه روايت بوضوح مربوط به برگزيدگان و هدايتيافتگان است نه ديگران؟[١] گفتند: اى ابو الحسن اين (اختصاص) را از كجا فرموديد؟
فرمود: از اين آيه: «ما نوح و ابراهيم را رسالت داديم و در نسلشان پيامبرى و كتاب قرار داديم، آنگاه جمعى از آنان راه يافتند و بسيارى فاسقند.» (حديد: ٢٦).
ميراث نبوت و كتاب در راه يافتگان است نه فاسقان، نمىدانيد كه نوح از خداى خود درخواست كرد و «گفت: پروردگارا! پسرم از خاندان من است، و وعده تو حق است.» (هود: ٤٥). كه خدا وعده داده بود: نوح و خاندانش را نجات دهد، خداوند تبارك و تعالى فرمود: «او از خاندان تو نيست او عملى ناشايسته است، پس چيزى را كه نمىدانى از من مخواه، من ترا پند مىدهم مبادا كه از جاهلان باشى.» (هود: ٤٦).[٢] مأمون گفت: خدا عترت را بر همه مردم فضيلت داده؟ (١) فرمود: آرى خداوند عزيز جبار عترت را در آيات محكم قرآن بر ديگران مزيت داده.
گفت: كجا؟
فرمود: در اين آيه: «خداوند آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان برگزيده، نسلى كه همه از يك ديگرند.» (آل عمران: ٣٤- ٣٣). و در آيه ديگر فرموده:
«بلكه (يهود) بر آنچه خدا از فضلش به «مردم» (يعنى خاندان پيغمبر) داده، بر آنها رشگ مىبرند، البته ما آل ابراهيم را كتاب و حكمت داديم، و پادشاهى عظيمى بخشيديم.» (نساء:
٥٤). سپس به دنبال اين آيه روى سخن را به جانب مؤمنان ديگر گردانده، فرمايد: «شما كه ايمان آوردهايد از خدا و رسول و «اولو الامر» خود اطاعت كنيد.» (نساء: ٥٩). يعنى از آنها كه خدا ميراث كتاب و حكمتشان داده و بر اين ارثشان (يهود) حسد مىورزند، چنان كه (در آيه فوق) فرمود بلكه بر آنچه خدا از فضلش به «مردم» داده بر آنها رشگ مىبرند، البته ما آل ابراهيم را كتاب و حكمت داديم، و پادشاهى عظيمى بخشيديم، يعنى اطاعت برگزيدگان و پاكان، و پادشاهى اينجا مراد همان اطاعت (و مقام فرمانروائى الهى) است.
[١] و بر حسب نقل عيون مگر نمىدانيد كه وراثت( در آيه نخست) و طهارت( در آيه تطهير) در باره خصوص برگزيدگان و هدايتيافتگان است؟ و اين نقل مطمئنتر و صحيحتر است كه نقل متن اينجا توجيه مناسبى ندارد.
[٢] نتيجه اينكه ذريه نوح و ابراهيم شامل افراد ناخلف نيست وارث كتاب و رسالت، منحصر به اهل هدايت است و قهرا« اصطفا» هم مخصوص آنهاست.