(٢) خداوند تبارك و تعالى در قرآن اهل عقل و فهم را بشارت داده، فرموده: «آن بندگان مرا كه سخن را گوش كنند، و از بهترينش پيروى نمايند، بشارت ده، اينهايند كه خدا هدايتشان كرده، و اينان خردمندانند.» (زمر: ١٨). هشام! خداى عز و جل بوسيله عقل حجتها را بر مردم تمام كرده، و با بيان (كتب آسمانى) به آنها ابلاغ كرده، و با راهنمايان (و پيامبران) به خداوندى خود راهنمائيشان كرده، فرموده: «خداى شما خداى يگانه است، جز او خدائى نيست، بخشنده و مهربان است، همانا در آفرينش آسمانها و زمين، و آمد و رفت شب و روز ... براى خردمندان نشانه‌هائى است.» (بقره: ١٦٣ و ١٦٤). هشام! خداى عز و جل اين نشانه‌ها را دليل قرار داده تا بدانند مدبرى دارند، فرموده: «شب و روز و خورشيد و ماه را براى شما تسخير كرده، و ستارگان مسخر فرمان اويند، در اين (تدبيرها) براى قوم خردمند نشانه‌هائى است.» (نحل: ١٢). و نيز فرموده: «حاميم، به اين كتاب روشن سوگند، ما آن را قرآنى عربى قرار داديم، باشد كه شما در فهم آن عقل خود را بكار گيريد.» (زخرف: ١ تا ٣). و فرموده: «و از نشانه‌هاى خدا اين است كه برق را ترسناك و طمع‌انگيز به شما بنمايد، و از آسمان آبى فرود آرد تا زمين را پس از مرگ زنده سازد، در اين (تدبيرهاى حكيمانه) براى مردمى كه عقل را بكار گيرند نشانه‌هائى است.» (روم: ٢٤).

(٣) هشام! سپس خداوند، خردمندان را پند داده و به آخرت ترغيب كرده، فرموده:

«زندگى اين جهان چيزى جز بازيچه و سرگرمى نيست، و سراى آخرت براى پرهيزگاران بهتر است، مگر شما عقل نداريد؟» (انعام: ٣٢). و فرموده: «آنچه به شما داده شده متاع و زيور زندگى دنياست، و آنچه نزد خدا هست بهتر و پايدارتر است، آيا عقل نداريد (و عقل را بكار نمى‌گيريد؟)» (قصص: ٦٠).

(٤) هشام! سپس خدا آنها را كه از عقل پيروى نمى‌كنند تهديد به عذاب كرده فرموده:

«سپس ديگران را هلاك كرديم، و شما صبح و شام از (ديار) آنها مى‌گذريد، آيا تعقل نمى‌كنيد؟» (صافات: ١٣٦ تا ١٣٨).

(٥) هشام! آنگاه خدا بيان كرده كه عقل و علم همراهند، فرموده: «اين مثلها را براى مردم مى‌زنيم‌